Ukrainie brakuje pocisków do Patriotów. Zełenski zabiega o zgodę Elona Muska na użycie Starlinka

Ukraina zabiega o zgodę Elona Muska na użycie systemu Starlink do ataków dronowych na rosyjskie wyrzutnie pocisków balistycznych. Powodem są poważne niedobory pocisków przechwytujących, a Kijów stara się o możliwość prowadzenia działań do 200 km w głąb Rosji.

Drony obsługujące technologię Starlink wykorzystują sieć satelitów SpaceX, co pozwala im utrzymywać silniejsze połączenie z operatorami na większych odległościach niż w przypadku konwencjonalnych połączeń radiowych, a jednocześnie czyni je mniej podatnymi na zwykłe zakłócenia. Atakowanie celów wojskowych w głębi Rosji wymagałoby zgody Muska, szefa firmy SpaceX, do której należy Starlink.

Stanowisko miliardera wobec Ukrainy i korzystania przez nią ze Starlinka ulegało w przeszłości zmianom, a potencjalny wpływ na jego decyzję może mieć też odwołanie ze stanowiska ministra obrony Ukrainy Mychajła Fedorowa, który utrzymywał kontakty z Muskiem. Ukraina podejmuje te starania w czasie nasilonych rosyjskich ataków rakietowych i dronowych.

Szczególnym problemem są uderzenia z użyciem pocisków balistycznych, ponieważ Kijów zmaga się z niedoborem pocisków przechwytujących Patriot, czyli jedynego systemu, którego Ukraina skutecznie używała do ich zestrzeliwania. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski apelował do prezydenta USA Donalda Trumpa i innych partnerów o dostarczenie większej liczby pocisków przechwytujących.

Jednak ich wykorzystanie na Bliskim Wschodzie, m.in. w wojnie USA z Iranem, w znaczącym stopniu zmniejszyło zapasy tych amerykańskich pocisków. Niedobór pocisków do systemów Patriot, z którym zmaga się Ukraina, wynika z masowych rosyjskich ataków balistycznych przy jednoczesnym wyczerpaniu globalnych rezerw tej amunicji i wolnej produkcji u zachodnich dostawców.

W ostatnich miesiącach Rosja znacząco zintensyfikowała ostrzały z użyciem trudnych do przechwycenia rakiet balistycznych, co wymusza zużywanie kilku drogich pocisków PAC-2/PAC-3 do neutralizacji pojedynczego celu. Zdolności produkcyjne amerykańskiego przemysłu, m.in. koncernu Lockheed Martin, nie nadążają za globalnym zapotrzebowaniem.

Jak ocenił austriacki analityk wojskowy Franz-Stefan Gady, cytowany przez „FT”, nawet w najlepszym przypadku Ukraina prawdopodobnie nie otrzyma na czas liczby pocisków przechwytujących wystarczającej, by utrzymać obecną strategię obrony powietrznej. Rosja zwiększyła produkcję rakiet i dronów, dlatego zdaniem eksperta Ukraina będzie potrzebowała setek pocisków Patriot, aby utrzymać obronę do końca roku.

Rozmowy z Donaldem Trumpem i stanowisko SpaceX

Według źródeł „FT” w lipcu Zełenski poprosił Trumpa o rozmowę z Muskiem w sprawie zgody na wykorzystywanie Starlinka poza terytorium Ukrainy. Kijów zaproponował ograniczenie zasięgu takich ataków do 200 km w głąb Rosji, licząc, że ułatwi to uzyskanie zgody. Trump nie zajął jednak zdecydowanego stanowiska w tej sprawie i – według osób obecnych na spotkaniu – nie poparł planu.

Źródła twierdziły również, że Musk nie zamierza wyrazić zgody, a dziennikowi „FT” nie udało się skontaktować z Muskiem w celu uzyskania komentarza. Szef SpaceX wspierał szerokie wykorzystanie Starlinka przez Ukrainę do łączności i celów obronnych, a system ma kluczowe znaczenie dla dowodzenia ukraińską armią oraz funkcjonowania bezzałogowych systemów powietrznych, morskich i naziemnych. Do tej pory jednak szef SpaceX sprzeciwiał się wykorzystywaniu Starlinka do ataków w Rosji.

W 2022 r. ograniczył dostęp ukraińskich sił do systemu podczas działań związanych z okupowanym Krymem, obawiając się eskalacji konfliktu. W lutym, na prośbę ówczesnego ministra obrony Mychajła Fiodorowa, Musk zablokował nieautoryzowane wykorzystanie Starlinka przez rosyjskie wojska przeciwko Ukrainie.

Konsekwencje personalne i znaczenie relacji z Doliną Krzemową

Po odwołaniu Fedorowa Ukraina straciła jedną z najważniejszych osób pozostających w kontakcie z Muskiem i przedstawicielami Doliny Krzemowej. Zełenski odwołał go ze stanowiska w ramach szerszej reformy rządu.

W ubiegłym tygodniu Fedorow powiedział stacji CBS News, że Musk jest prawdopodobnie najważniejszą osobą z branży technologicznej i najważniejszym przedsiębiorcą na świecie. Ocenił, że zablokowanie przez Muska nielegalnego wykorzystania Starlinka przez Rosję pomogło ukraińskiej obronie powietrznej i uratowało życie wielu cywilów.