Donald Trump zapowiada wojnę gospodarczą i izolację Iranu. Na celowniku Chiny

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział nowy etap presji na Iran i ogłosił rozpoczęcie operacji, którą określił mianem „ekonomicznego D-Day”. Amerykański przywódca wskazał, że celem jest całkowita izolacja tego kraju. „To będzie wojna ekonomiczna i izolacja na niespotykaną dotąd skalę” – napisał Trump w swoich social mediach. Prezydent nawiązał w ten sposób do lądowania aliantów w Normandii podczas II wojny światowej.

„Każdy kraj, który pozwoli swoim instytucjom finansowym, przedsiębiorstwom, lotniskom lub podmiotom rządowym zapewnić Iranowi jakąkolwiek formę wsparcia, poniesie OGROMNE konsekwencje gospodarcze” – napisał Trump w mediach społecznościowych. Choć nie sprecyzował szczegółów planowanych działań, ostrzeżenie to dotyczy podmiotów umożliwiających irańskim instytucjom funkcjonowanie na rynkach międzynarodowych.

Prezydent USA określił zapowiadaną kampanię mianem "wojny gospodarczej i izolacji na bezprecedensową skalę", a według agencji Reuters celem Waszyngtonu jest m.in. ograniczenie możliwości finansowania Iranu, handlu z tym krajem oraz omijania amerykańskich sankcji.

Sygnał dla Pekinu i wyzwania dla gospodarki

Choć Trump nie wymienił żadnego kraju z nazwy, nie ma wątpliwości, że jego słowa są przede wszystkim sygnałem wysłanym do Chin. Pekin kupuje zdecydowaną większość irańskiej ropy naftowej i pozostaje kluczowym gospodarczym partnerem Teheranu. To sprawia, że ewentualne próby dalszego ograniczenia eksportu surowca z Iranu mogłyby bezpośrednio uderzyć w relacje handlowe między dwiema największymi gospodarkami świata.

Brett Erickson z Obsidian Risk Advisors cytowany przez Bloomberga ocenił, że „czerwoną linią”, którą wyznaczył Trump, są właśnie Chiny, ponieważ to one stanowią najważniejszą ekonomiczną podporę irańskiej gospodarki. Zaostrzenie restrykcji wymierzonych w handel irańską ropą mogłoby utrudnić rozmowy na temat przedłużenia obowiązującego rozejmu celnego między Waszyngtonem i Pekinem.

Jest to szczególnie istotne w kontekście planowanej wizyty chińskiego przywódcy Xi Jinpinga w Stanach Zjednoczonych w przyszłym miesiącu, która ma być okazją do dalszych rozmów dotyczących współpracy gospodarczej.

Tło militarne i reakcje międzynarodowe

Zapowiedź nowych działań gospodarczych pojawiła się krótko po ostrzeżeniach sekretarza skarbu USA Scotta Bessenta, który sygnalizował możliwość wdrożenia kolejnych środków nacisku ekonomicznego. Bloomberg zwraca uwagę, że może to oznaczać próbę przesunięcia ciężaru amerykańskiej strategii z działań militarnych na instrumenty gospodarcze, gdyż Waszyngton zmaga się z rosnącymi kosztami konfliktu, ograniczeniami w zasobach wojskowych oraz problemami związanymi z uzupełnianiem zapasów uzbrojenia.

Ostrzeżenie Trumpa pojawiło się w momencie, gdy trwający od niemal sześciu miesięcy konflikt z Iranem nie został zakończony, a podejmowane próby zawarcia trwałego pokoju nie przyniosły rezultatu. Konflikt doprowadził również do poważnych zakłóceń na światowych rynkach ropy naftowej, m.in. w związku z sytuacją wokół strategicznej cieśniny Ormuz, którą Teheran zablokował na początku marca w odwecie za izraelsko-amerykańskie ataki.

Mimo znaczących strat poniesionych przez irańskie siły zbrojne oraz eliminacji wielu wysokich rangą przedstawicieli władz i wojska, Teheran nie wykazuje gotowości do kapitulacji. Irańscy przedstawiciele deklarują gotowość do dialogu, ale odrzucają możliwość kapitulacji pod presją USA, a w administracji Trumpa pojawiają się przy tym sprzeczne sygnały dotyczące ewentualnych rozmów z Iranem.

Agencja Bloomberga podkreśla jednak, że pole manewru Stanów Zjednoczonych może być ograniczone, ponieważ Iran od lat znajduje się pod rozbudowanym reżimem sankcyjnym i nie jest jasne, jakie nowe środki nacisku mogłyby okazać się skuteczne. Trump zyskał jednak ważne wsparcie dyplomatyczne ze strony Zjednoczonych Emiratów Arabskich, których władze poinformowały o zerwaniu więzi gospodarczych oraz wstrzymaniu handlu i transakcji finansowych z Iranem w reakcji na eskalację napięć i ataki rakietowe.