Ceny ropy blisko 100 dolarów. Rynki czekają na umowę w sprawie Ormuzu

Ceny ropy na światowych giełdach idą w górę, a notowania surowca zbliżają się do poziomu stu dolarów za baryłkę. Na giełdzie NYMEX w Nowym Jorku baryłka ropy West Texas Intermediate w dostawach na październik kosztuje 93,46 USD, co oznacza wzrost o 2,16 proc. Z kolei notowania ropy Brent na giełdzie ICE w kontraktach na listopad rosną o 1,11 proc. i osiągają cenę 98,08 USD za baryłkę.

Inwestorzy z niepokojem oczekują na rozstrzygnięcia dotyczące zarządzania transportem morskim w strategicznej cieśninie Ormuz. Oczekiwane porozumienie pomiędzy Iranem a Omanem ma uregulować kwestie żeglugi i prawdopodobnie doprowadzi do wzmocnienia kontroli Teheranu nad tym szlakiem wodnym. Omówienie szczegółów dotyczących tymczasowej bezpiecznej trasy ma zostać oficjalnie zarejestrowane w Międzynarodowej Organizacji Morskiej działającej przy ONZ.

Prace nad traktatem znajdują się już w końcowej fazie po kilku tygodniach negocjacji, ponieważ Iran i Oman negocjują warunki porozumienia w sprawie kontroli żeglugi w cieśninie Ormuz, a prace są w końcowej fazie. Obawy rynkowe wynikają także z amerykańskiej blokady morskiej portów, która w połowie lipca całkowicie wstrzymała eksport irańskiej surowcowej produkcji z Zatoki Perskiej. Według szacunków rezerwy zgromadzone przez Iran w magazynach poza tym akwenem wyczerpią się do połowy października.

Perspektywy cenowe i sytuacja chińskich rafinerii

Analitycy banku inwestycyjnego Goldman Sachs przedstawiają skrajne scenariusze dla światowego rynku surowców energetycznych w przypadku przedłużania się napięć na Bliskim Wschodzie. Zdaniem ekspertów, jeżeli ataki na transport morski będą się nasilać, cena baryłki ropy może skoczyć do poziomu 120 USD. Natomiast w wariancie unormowania eksportu z Zatoki Perskiej notowania mogłyby spaść do 80 USD.

Sytuację podażową na świecie komplikują również działania chińskich rafinerii, które poszukują alternatywnych kierunków dostaw ropy z Afryki, Kanady i Ameryki Łacińskiej. Obecnie Chiny importują około 10 milionów baryłek dziennie, podczas gdy przed kryzysem było to 12 milionów. Chińskie zakłady dysponują jednak potężnymi zapasami surowca, ponieważ w chińskich magazynach znajduje się co najmniej miliard baryłek ropy naftowej, co zapewnia im dużą elastyczność zakupową.

Skutki dla polskich kierowców i przedsiębiorstw transportowych

Na rodzimym rynku paliw początek września przyniósł gwałtowne podwyżki na stacjach benzynowych. Według prognoz analityków reflex.com.pl benzyna 95 ma zdrożeć o 21 groszy do 7,92 zł za litr, benzyna 98 o 31 groszy do 8,88 zł, a olej napędowy o 31 groszy do 8,80 zł za litr. Autogaz ma kosztować 2,98 zł za litr po wzroście o 3 grosze.

Eksperci wskazują, że główną przyczyną nagłego skoku cen jest powrót stawki podatku VAT z 8 proc. do 23 proc. z dniem 1 września, a także droższe paliwa gotowe w hurcie na rynku europejskim. Sama zmiana stawki podatkowej wywołała jednorazowy wzrost cen na stacjach o 70 do 100 groszy na litrze.

Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie alarmuje, że drożejące paliwa wywołują dramatyczną sytuację w sektorze transportowym. Szefowa izby Hanna Mojsiuk wskazuje na falę niepokoju wśród firm oraz ryzyko upadłości wielu przedsiębiorstw bazujących na transporcie drogowym.

Prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych Dariusz Matulewicz zauważa, że firmy wprowadzają procedury indeksacji cen, ale klienci niechętnie akceptują wyższe stawki. Przewoźnicy krytykują także politykę cenową spółki Orlen, uznając skalę podwyżek za nieproporcjonalną do wydarzeń międzynarodowych w obliczu jej wcześniejszych rekordowych zysków.