Berek kandydatem do Trybunału Konstytucyjnego. Sejm podejmie decyzję w piątek

Najbliższe posiedzenie Sejmu rozpocznie się 2 września i potrwa do piątku, 4 września. Zgodnie z harmonogramem, kluczowym punktem obrad ma być głosowanie nad wyborem nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego, które zaplanowano w bloku głosowań w piątek. Konieczność obsadzenia wakatu wynika z wygasającej 18 września kadencji sędziego Justyna Piskorskiego.

Przed ostatecznym głosowaniem, w czwartek 3 września o godzinie 8:00, sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka przeprowadzi przesłuchanie i opiniowanie kandydatów. Parlament wybiera sędziów TK indywidualnie na dziewięcioletnią kadencję, wymagana jest do tego bezwzględna większość głosów.

Kandydaci na stanowisko sędziego

Grupa posłów Koalicji Obywatelskiej zgłosiła Macieja Berka, który jest doktorem nauk prawnych i radcą prawnym. Do niedawna pełnił on funkcję ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, a wcześniej był szefem Komitetu Stałego Rady Ministrów oraz rządowego zespołu ds. deregulacji.

Drugim kandydatem, zgłoszonym przez klub Prawa i Sprawiedliwości, jest Artur Kotowski. To profesor nauk prawnych związany z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, którego kandydatura jest przedstawiana przez ugrupowanie już po raz siódmy.

Kontrowersje wokół nominacji Macieja Berka

Propozycja kandydatury Macieja Berka wywołała szeroką dyskusję w środowiskach politycznych i prawniczych. Krytycy, w tym rzecznicy PiS Rafał Bochenek oraz prezydenta Rafała Leśkiewicza, wskazują na niedawną aktywność polityczną Berka oraz jego bliskie relacje z premierem Donaldem Tuskiem. Podnoszone są również argumenty o konieczności zachowania 4-letniej karencji dla polityków ubiegających się o funkcje w Trybunale, co przypominają m.in. politycy Lewicy, powołując się na nieuchwalone w 2024 roku reformy.

Dziewięć organizacji pozarządowych, w tym Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja Panoptykon oraz Fundacja im. Stefana Batorego, wystosowało wspólne oświadczenie, w którym zaapelowało do Macieja Berka o wycofanie kandydatury. Ich stanowisko poparło stowarzyszenie Prawnicy dla Polski, któremu przewodzi Łukasz Piebiak.

Podczas posiedzenia Sejmu parlamentarzyści zajmą się także prezydenckim wetem do ustawy dotyczącej kryptowalut, a stosowne sprawozdanie komisji ma zostać przedstawione w czwartek po południu.

Argumenty stron i wypowiedzi polityków

Premier Donald Tusk podkreślił, że wyraził jedynie warunkową zgodę na odejście Berka z rządu i zaznaczył, że nie jest to kandydat partyjny. Wypowiadając się na temat działań wobec Trybunału, szef rządu stwierdził: „We wrześniu muszę mieć pewność, że nasi sędziowie wejdą do tego gmachu, że to będzie wszystko zgodne z prawem”. Dodał również: „Może nie będzie estetyczne, może część z was się na mnie obrazi, ale pomyślcie, czy więcej z was nie obrazi się na mnie, jeśli będę stał o tak, z rozdziawioną gębą i nic się nie da zrobić i dalej Święczkowski będzie pomiatał sędziami”.

Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek stanowczo bronił nominacji, oceniając, że „Berkowi zrobiono wielką krzywdę, prezentując go jako jakiegoś znajomego czy prawą rękę bardzo ważnego polityka”. Podkreślił, że Berek to wybitny prawnik, który nigdy nie należał do partii.

Maciej Berek odniósł się do kontrowersji krótko, zapowiadając, że szczegółowo skomentuje wszystkie zastrzeżenia podczas czwartkowego posiedzenia komisji sprawiedliwości. Wcześniej premier Donald Tusk oceniał, że Berek w rządzie nie zajmował się konfrontacją, lecz pilnowaniem zgodności prawa z konstytucją.