Azerbejdżan ułaskawił Francuza po zniesieniu sankcji UE na Usmanowa

Prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew podpisał dekret o ułaskawieniu 20 osób, w gronie których znalazł się francuski biznesmen Martin Ryan. Obok niego na wolność wyszli inni osadzeni, w tym obywatel Rosji i Izraela Kiriłł Michajłow.

Martin Ryan został zatrzymany w grudniu 2023 roku, a w marcu 2026 roku sąd w Baku skazał go na 10 lat pozbawienia wolności. Według azerbejdżańskiego aktu oskarżenia jego zadaniem miało być zbieranie informacji o siłach zbrojnych oraz relacjach międzynarodowych Azerbejdżanu dla francuskiego wywiadu zagranicznego DGSE.

Azerskie władze motywowały decyzję o ułaskawieniu względami humanitarnymi, stanem zdrowia oraz zachowaniem skazanych w trakcie odbywania kary. Oczekiwano, że zwolniony obywatel Francji powróci do Paryża w środę.

Kulisy unijnych sankcji i naciski dyplomatyczne

Unia Europejska zdecydowała o wykreśleniu rosyjskich biznesmenów Aliszera Usmanowa i Michaiła Fridmana z listy sankcyjnej, przedłużając jednocześnie restrykcje wobec pozostałych około trzech tysięcy osób i podmiotów na kolejne trzy lata.

Trzech europejskich dyplomatów przekazało agencji Reutera, że uwolnienie francuskiego obywatela było elementem szerszego porozumienia między Baku a Paryżem. Francuscy urzędnicy prywatnie sygnalizowali, że władze Azerbejdżanu uzależniały los więzionych Francuzów od zdjęcia unijnych sankcji z Usmanowa, czemu strona azerbejdżańska oficjalnie zaprzeczała.

Francja prowadziła zabiegi mające na celu usunięcie Aliszera Usmanowa z listy sankcyjnej, powołując się na względy bezpieczeństwa narodowego. W tle tych działań znajdowały się również starania o uwolnienie drugiego aresztowanego w Azerbejdżanie obywatela Francji, menedżera Anassa Derraza.

Reakcje międzynarodowe i krytyka decyzji

Decyzja o usunięciu rosyjskich oligarchów z czarnej listy wywołała napięcia polityczne wewnątrz Unii Europejskiej. Szef MSZ Estonii Margus Tsahkna domagał się od Paryża wyjaśnień w sprawie nacisków na rzecz Usmanowa, oceniając ten krok jako zły sygnał.

Przed wykreiszeniem biznesmenów z sankcji ostrzegał także minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha. Podkreślił on, że taka decyzja jest nie do przyjęcia w czasie rosyjskiej agresji i stanowi błędny sygnał dla Moskwy.