Awantura wokół TK. Prezydent stawia warunki ws. ślubowania Berka

Maciej Berek został wybrany na sędziego Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm 4 września, lecz prezydent Karol Nawrocki uzależnia odebranie ślubowania od Macieja Berka od przedstawienia dokumentów potwierdzających 10-letni staż wykonywania zawodu radcy prawnego. Rzecznik głowy państwa Rafał Leśkiewicz oświadczył, że osoba obejmująca tak ważne stanowisko musi być krystalicznie czysta.

Wątpliwości Kancelarii Prezydenta dotyczą wymaganego przepisami prawa stażu pracy. Zgodnie z ustawą o statusie sędziów TK kandydat musi spełniać kryteria stawiane sędziom Sądu Najwyższego, co w przypadku radców prawnych oznacza dokładnie dekadę aktywnego wykonywania zawodu, a nie sam fakt figurowania na liście.

Odpowiedź Sejmu i spór konstytucyjny

Szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec w oficjalnej odpowiedzi skierowanej do Pałacu Prezydenckiego podkreślił, że próby kwestionowania prawidłowości wyboru Berka dokonanego przez Sejm nie mają żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa materialnego ani proceduralnego. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty ocenił z kolei, że głowa państwa nie posiada żadnych narzędzi prawnych do podważania suwerennych decyzji izby niższej.

Marszałek Sejmu ostro skrytykował postawę prezydenta podczas konferencji prasowej, wskazując na brak ingerencji ze strony parlamentu w kontrowersyjne sprawy z przeszłości samego prezydenta. Oświadczył również, że Kancelaria Sejmu zakończyła całą korespondencję w tej sprawie i oczekuje, że zaprzysiężenie przebiegnie zgodnie z obowiązującą ustawą zasadniczą.

Kwestie formalne i szerszy kontekst w Trybunale Konstytucyjnym

Przed sejmowym głosowaniem Maciej Berek przedstawił zaświadczenie wydane przez dziekana rady okręgowej izby radców prawnych. Dokument wskazywał na wpis na listę radców w 2002 roku oraz wykazywał konkretne okresy faktycznego wykonywania zawodu od 2006 do 2009 roku oraz od sierpnia 2012 roku do chwili obecnej.

Maciej Berek jest już ósmą osobą wybraną do Trybunału Konstytucyjnego w obecnej kadencji sejmowej. Warto przypomnieć, że w odniesieniu do siedmiorga poprzednich sędziów prezydent Nawrocki odmówił osobistego odebrania ślubowania od czworga z nich, co doprowadziło do sytuacji, w której złożyli oni przysięgę bezpośrednio w Sejmie z formułą skierowaną wobec prezydenta.

Sytuacja ta doprowadziła do głębokiego kryzysu instytucjonalnego, ponieważ prezes TK Bogdan Święczkowski odmówił niedawno dopuszczenia tej czwórki do orzekania. Poszkodowani sędziowie zdecydowali się na skierowanie oficjalnej skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a Prokuratura Krajowa prowadzi odrębne śledztwo w sprawie ułatwiania prezydentowi unikania przyjęcia ślubowania.