Wołyń: uroczystości pogrzebowe polskich ofiar zbrodni w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej

W niedzielę 30 sierpnia 2026 roku na Wołyniu w północno-zachodniej Ukrainie odbyły się uroczystości pogrzebowe szczątków 55 osób, które były ofiarami zbrodni dokonanej przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. Ekshumacje ofiar trwały od połowy lipca do początku sierpnia 2026 roku, a prace poszukiwawcze pozwoliły na wydobycie szczątków z kilku lokalizacji.

Ceremonia pogrzebowa odbyła się na polskim cmentarzu w Ostrówkach, gdzie szczątki ofiar zostały złożone w istniejących mogiłach zbiorowych. Miejsca te powstały w wyniku wcześniejszych prac przeprowadzonych w latach 1992, 2011 oraz 2015.

Uczestnicy i ranga wydarzenia

W obchodach wzięły udział rodziny zamordowanych oraz państwowi delegaci obu krajów. Wśród obecnych na uroczystości znaleźli się wiceszef Sejmu Piotr Zgorzelski, szefowa resortu kultury Marta Cienkowska, zastępca szefa Instytutu Pamięci Narodowej Karol Polejowski oraz były premier Mateusz Morawiecki. W ceremonii uczestniczył także szef sejmowej komisji spraw zagranicznych Paweł Kowal, podczas gdy stronę ukraińską reprezentował wiceminister kultury Iwan Werbycki.

Kulisy zbrodni z 1943 roku

Niedzielne uroczystości zbiegły się z 83. rocznicą tragicznych wydarzeń, bowiem zbrodnia w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej miała miejsce 30 sierpnia 1943 roku. Wówczas kureń UPA Iwana Kłymczaka „Łysego” oraz sotnia Iwana Zareczniuka „Worona”, przy wsparciu lokalnych mieszkańców, otoczyły obie vsie i dokonały masakry, w której zginęło łącznie ok. 1050 osób.

Przeprowadzone w tym roku prace objęły trzy lokalizacje, w tym miejsce kaźni w gospodarstwie Aleksandra Strażyca. Wśród odnalezionych szczątków zidentyfikowano kobiety i dzieci, w tym 26 dzieci, co według ekspertów IPN potwierdza brutalny charakter zbrodni. Instytut podkreślił, że szczątki układano w sposób nieprzypadkowy, a na wielu czaszkach widoczne były ślady obrażeń zadanych siekierami lub narzędziami tępymi.

Dalsze prace poszukiwawcze

Podczas pobytu na Ukrainie ministra kultury Marta Cienkowska zapowiedziała kontynuację działań zmierzających do odnajdywania miejsc pochówku polskich ofiar. Wskazała na zbliżający się start prac w Puźnikach oraz obecnie prowadzone działania w Hołosku w obwodzie lwowskim.

Strona ukraińska wyraziła również zgodę na prowadzenie badań w Hucie Pieniackiej oraz Ugłach. Decyzje te są efektem ustaleń wypracowanych przez polsko-ukraińską grupę roboczą ds. pamięci narodowej.