Nie żyje ks. Stanisław Małkowski, kapelan Solidarności i opozycjonista

Ks. Stanisław Małkowski urodził się 29 lipca 1944 roku w Woli Korytnickiej w powiecie węgrowskim, w majątku ziemskim należącym do jego pradziadków, a pod koniec 1945 roku przeniósł się z rodzicami do Warszawy. Był absolwentem socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. W 1964 roku wstąpił do klasztoru benedyktynów w Tyńcu, jednak ostatecznie go opuścił i w 1970 roku rozpoczął naukę w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie, gdzie poznał ks. Jerzego Popiełuszkę.

Święcenia kapłańskie przyjął 22 grudnia 1974 roku z rąk biskupa pomocniczego warszawskiego Zbigniewa Kraszewskiego. Już w latach 60. aktywnie uczestniczył w ruchu opozycyjnym, biorąc udział w strajkach studenckich w Marcu 1968 roku, co skutkowało czasowym relegowaniem go z uczelni i częstymi przesłuchaniami. W kolejnych latach współpracował z Komitetem Obrony Robotników oraz Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela, w grudniu 1975 roku był jednym z sygnatariuszy Listu 59 przeciwko zmianom w Konstytucji PRL, a w 1980 roku uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej.

Inwigilacja przez SB i stan wojenny

Przez lata posługiwał jako wikariusz i rezydent w parafiach w Skierniewicach, Ząbkach oraz w Warszawie, w tym w kościołach św. Jozafata, Bożego Ciała na Kamionku i św. Patryka na warszawskim Gocławiu. W 1979 roku współtworzył Ruch Obrony Dzieci Poczętych Gaudium Vitae, a w latach 1979–1991 angażował się w duszpasterstwo dzieci niepełnosprawnych w ramach ruchu Wiara i Światło. W dniu ogłoszenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku został zatrzymany przez Służbę Bezpieczeństwa jako jedyny warszawski kapłan katolicki, choć ostatecznie nie został internowany.

Ze względu na swoją bezkompromisową postawę znalazł się na pierwszym miejscu sporządzonej na początku lat 80. dla zastępcy dyrektora Departamentu IV MSW płk. Adama Pietruszki listy najbardziej niepokornych i niewygodnych kapłanów, na której ks. Popiełuszko figurował pod numerem 2. Ówczesne służby rozważały potajemne egzekucje wobec osób z tego zestawienia. W tamtym okresie ks. Małkowski został mianowany kapelanem Solidarności i angażował się w organizację Mszy Katyńskich.

Poza działalnością kapłańską zajmował się także publicystyką, m.in. na łamach Naszej Polski i Warszawskiej Gazety.

Bliska więź z ks. Jerzym Popiełuszką i msze za ojczyznę

Ks. Małkowski i ks. Jerzy Popiełuszko prowadzili duszpasterstwo przy kościołach św. Anny oraz Res Sacra Miser. Od 1982 roku obaj kapłani celebrowali słynne Msze Święte za Ojczyznę w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, przyciągające tysiące wiernych sprzeciwiających się reżimowi komunistycznemu. Duchowny kontynuował zaangażowanie społeczno-polityczne także w wolnej Polsce.

W 2009 roku wsparł inicjatywę mającą na celu odwołanie koncertu piosenkarki pop Madonny w Warszawie. Po katastrofie smoleńskiej w 2010 roku przewodniczył modlitwom przed Pałacem Prezydenckim i poświęcił tamtejszy krzyż smoleński. W 2008 roku wystąpił w filmie fabularnym Popiełuszko. Wolność jest w nas, w którym zagrał samego siebie.

Kontrowersyjne wypowiedzi i ostatnie lata życia

W 2014 roku podczas kazania w kościele św. Jana Bosko na poznańskich Winogradach grzmiał, że trzeba się zbroić, bo kraj jest zagrożony, a armia w razie ataku zmieści się na Stadionie Narodowym, oskarżając rząd o celowe doprowadzanie do kryzysu i emigracji ludności, by społeczeństwo wymarło.

Dwa lata później, jako rzecznik ówczesnego kardynała Nycza, ostrzegał w wywiadzie dla portalu Fronda, że udział w manifestacjach KOD to grzech śmiertelny, gdyż organizacja ta dąży do osłabienia państwa na rzecz mafii, oligarchów, służb specjalnych i budowania kondominium rosyjsko-niemiecko-izraelskiego.

Prezydent Lech Kaczyński w 2006 roku odznaczył duchownego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Z kolei 11 listopada 2021 roku prezydent Andrzej Duda odznaczył ks. Stanisława Małkowskiego Orderem Orła Białego za bohaterską postawę kapelana Solidarności. Od lipca 2022 roku ks. Stanisław Małkowski przebywał na emeryturze, mieszkając w domu rodzinnym na terenie Diecezji Warszawsko-Praskiej. Szczegóły dotyczące pogrzebu zostaną ogłoszone w późniejszym terminie.