Pogrzeb Ratko Mladicia w Belgradzie wywołał krytykę Unii Europejskiej

W poniedziałek 7 września 2026 roku w Belgradzie odbył się pogrzeb Ratko Mladicia, byłego dowódcy armii bośniackich Serbów, który zmarł 27 sierpnia w wieku 84 lat w więzieniu w Hadze. Mladić odbywał karę dożywotniego pozbawienia wolności za ludobójstwo w Srebrenicy, zbrodnie wojenne oraz zbrodnie przeciwko ludzkości.

Choć władze Serbii formalnie dystansowały się od organizacji ceremonii, szczątki zmarłego zostały sprowadzone do kraju rządowym samolotem. Trumna z ciałem Mladicia była przykryta serbską flagą państwową, a w kondukcie towarzyszyli mu żołnierze w mundurach polowych. Uroczystościom pogrzebowym, w których wzięły udział tysiące osób, przewodniczył patriarcha Serbskiego Kościoła Prawosławnego Porfirije.

Obecność władz i kontrowersje wokół honorów

Wbrew wcześniejszym zapewnieniom rządu o nieobecności urzędników państwowych, w pogrzebie wzięli udział serbscy ministrowie sprawiedliwości, kultury, obrony oraz inwestycji publicznych. Na cmentarzu obecny był również syn prezydenta Aleksandara Vučicia, Danilo, a także ambasador Rosji w Serbii Aleksandr Bocan-Charczenko.

Eksperci wskazują, że choć uniknięto oficjalnych honorów wojskowych, skala zaangażowania przedstawicieli państwa stanowi de facto formę państwowego uczczenia zbrodniarza. Marko Milosavljević z organizacji YIHR Serbia podkreślił, że po wyroku skazującym Mladić utracił prawo do jakichkolwiek oficjalnych zaszczytów, a obecne działania władz naruszają serbskie prawo.

Reakcja Unii Europejskiej

Przedstawiciele Unii Europejskiej jednoznacznie potępili sposób celebracji śmierci zbrodniarza. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oceniła, że obecność wysokich rangą serbskich urzędników na pogrzebie jest godna ubolewania i utrudnia proces integracji Serbii z Unią.

Komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos w ramach protestu odwołała planowaną wizytę w Belgradzie. W oświadczeniu Komisji Europejskiej podkreślono, że wszelka gloryfikacja zbrodniarzy wojennych jest nie do pogodzenia z wartościami europejskimi i stanowi przeszkodę na drodze Serbii do członkostwa w UE.