Wzrost obaw przed prowokacjami ze strony Kremla

Instytut Badań Rynkowych i Społecznych zrealizował na zlecenie Radia ZET badanie opinii publicznej dotyczące obaw przed potencjalnymi działaniami zbrojnymi Moskwy. IBRiS przeprowadził sondaż dla Radia ZET w dniach 18-19 września 2026 na grupie 1070 osób metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo na reprezentatywnej grupie.

Ankietowani odpowiadali na pytanie, czy obawiają się zbrojnej prowokacji ze strony Rosji. Odpowiedź zdecydowanie tak wskazało 47,6 proc. respondentów, natomiast opcję raczej tak wybrało 20,6 proc. Łącznie 68,1 proc. Polaków deklaruje strach przed takim scenariuszem.

Zaniepokojenia nie wykazuje 19,7 proc. uczestników badania, w tym 12,8 proc. wskazujących odpowiedź raczej nie oraz 6,9 proc. wybierających zdecydowanie nie. Z kolei 12,1 proc. ankietowanych nie potrafiło wskazać jednoznacznego stanowiska i wybrało odpowiedź trudno powiedzieć.

Porównanie nastrojów z poprzednim badaniem z lipca

Najnowsze wyniki pokazują wyraźną tendencję wzrostową w porównaniu z analogicznym badaniem zrealizowanym pod koniec lipca. W poprzednim sondażu z lipca 2026 r. obawy deklarowało 60 proc. badanych, co oznacza wzrost o ponad 8 punktów procentowych w zestawieniu Interii lub blisko 10 punktów procentowych według wyliczeń Onetu i Wprost.

Zmniejszyła się również grupa osób deklarujących całkowity brak obaw przed ewentualnym zbrojnym incydentem. W lipcu 2026 r. odsetek takich osób wynosił 34,8 proc., podczas gdy we wrześniu spadł do 19,7 proc.

Autorzy badania odnotowali również różnice w strukturze odpowiedzi w zależności od płci. Rosyjskiej prowokacji obawia się 56 proc. kobiet oraz 60 proc. mężczyzn.

Wśród pań aż 18 proc. nie potrafiło udzielić jednoznacznej odpowiedzi, podczas gdy u panów odsetek ten wyniósł 0 proc. Mężczyźni częściej natomiast reprezentowali skrajne stanowiska, a 17 proc. z nich zadeklarowało, że zdecydowanie nie obawia się takich działań.

Podziały polityczne w podejściu do zagrożenia

Odpowiedzi respondentów zostały również przeanalizowane przez pryzmat preferencji politycznych. Wśród zwolenników obecnej koalicji rządzącej obejmującej Koalicję Obywatelską, Lewicę, Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Polskę 2050 aż 81 proc. wyraziło obawy przed zbrojną prowokacją.

Inaczej nastroje kształtują się w elektoracie opozycji, gdzie 48 proc. respondentów obawia się rosyjskich działań, a 44 proc. nie odczuwa takich obaw. W szczegółowym rozbiciu na ugrupowania strach zadeklarowało 93 proc. wyborców Koalicji Obywatelskiej, 64 proc. wyborców Trzeciej Drogi oraz 62 proc. wyborców Nowej Lewicy.

Wśród zwolenników Prawa i Sprawiedliwości obawy wyraziło 53 proc. pytanych, a 17 proc. z nich twierdzi, że nie odczuwa takiego strachu. Z kolei w elektoracie Konfederacji 62 proc. ankietowanych przyznało, że nie obawia się rosyjskich prowokacji, a odsetek osób deklarujących strach w tej grupie wyniósł 32 proc.