Sejmik województwa lubelskiego zrywa współpracę z obwodem lwowskim

Podczas poniedziałkowej sesji sejmiku województwa lubelskiego wszyscy obecni radni, w liczbie 30, zagłosowali za rozwiązaniem umowy o współpracy gospodarczej, handlowej, naukowo-technicznej i kulturalnej z obwodem lwowskim, obowiązującej od 2004 roku. Bezpośrednim powodem tej decyzji stało się posiedzenie samorządu w obwodzie lwowskim, na którym podjęto kontrowersyjną uchwałę dedykującą nadchodzący okres działalności historycznej strukturom zbrojnym oraz postaciom takim jak nacjonalistyczny dowódca Roman Szuchewycz i działacz OUN Ołeh Olżycz.

Marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski podkreślił, że przyjęta uchwała pełni funkcję symbolicznego sprzeciwu wobec honorowania postaci odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach, Żydach, Romach i Ormianach. Dodał, że nie ma zgody na budowanie tożsamości na bazie postaci związanych z UPA i OUN.

Zaznaczył również, że uchwała ma charakter symboliczny i nie zmienia relacji gospodarczych, handlowych ani nie pociąga za sobą konsekwencji finansowych.

Według niego w relacjach brakuje przede wszystkim prawdy historycznej, a sąsiedzi z Ukrainy nigdy nie wypowiedzieli prostego słowa „przepraszam”.

Stanowisko przedstawicieli klubów radnych

Przedstawiciele różnych opcji politycznych w sejmiku byli zgodni co do konieczności podjęcia działań. Marek Kos z PSL przypomniał o skali pomocy udzielonej przez Polaków uchodźcom z Ukrainy po wybuchu wojny w 2022 roku, wskazując na zdziwienie wywołane decyzją lwowskich radnych.

Zofia Woźnica z KO podkreśliła, że inicjatywa nie wynika z niechęci do Ukraińców, lecz stanowi reakcję na honorowanie zbrodniarzy. Głos w sprawie zabrał również Michał Mulawa z PiS, uznając zerwanie współpracy za jedyną możliwą formę reakcji w zaistniałych okolicznościach.

W debatach głos zabrał także Zbigniew Wojciechowski z klubu PiS, podkreślając, że uchwała dotyka go szczególnie, gdyż zawsze był zwolennikiem pomocy Ukrainie, jednak ofiary ludobójstwa w latach 1943–1944 wołają o prawdę.

Szeroki kontekst i konsekwencje

Decyzja o zerwaniu współpracy z obwodem lwowskim zyskała również poparcie lokalnych samorządów. Rada Miasta w Zamościu przyjęła stanowisko popierające działania sejmiku województwa lubelskiego, co potwierdził przewodniczący zamojskiej rady Piotr Błażewicz. Ponadto

decyzję w sprawie Lwowa podjęły władze Przemyśla, których radni byli jednomyślni.

Sprawa honorowania UPA wywołała reakcje również na szczeblu centralnym. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podjął decyzję o wpisaniu Swiatosława Szeremety, radnego obwodu lwowskiego i inicjatora uchwały, na listę osób niepożądanych w Polsce, co wiąże się z zakazem wjazdu do państw strefy Schengen do 20 października 2031 roku.