Zwołane przez Korwin-Piotrowską Zgromadzenie Ogólne TK przyjęło budżet na 2027 rok

We wtorek, 3 listopada 2026 roku, o godzinie 15:30 rozpoczęło się Zgromadzenie Ogólne Trybunału Konstytucyjnego, które zwołała sędzia Anna Korwin-Piotrowska jako sędzia z najdłuższym stażem.

Na posiedzeniu stawiło się ośmioro sędziów, w tym Magdalena Bentkowska, Dariusz Szostek, Sławomir Patyra, Maciej Taborowski, Maciej Berek, Krystian Markiewicz oraz Marcin Dziurda. Uznali oni, że taka liczba stanowi wymagane kworum przy 12 osobach uprawnionych, co miało umożliwić podejmowanie wiążących decyzji. Uczestnicy zgromadzenia ustalili, że kworum liczy się jako dwie trzecie z 12 osób, które uznano za uprawnione do udziału po odliczeniu osób nieobecnych lub wykluczonych.

Korwin-Piotrowska podkreślała na początku spotkania, że grupa obecna na zgromadzeniu dąży do tego, aby Trybunał Konstytucyjny zaczął prawidłowo działać, a autonomia budżetowa stanowi element niezależności od innych władz.

Sławomir Patera rozwijał argumentację o kworum, wskazując, że ogólna liczba sędziów to liczba ustawowa pomniejszona o osoby, które z powodów formalnoprawnych nie mogą uczestniczyć w posiedzeniu. Z kolei Bogdan Święczkowski i inni sędziowie uznani za część legalnego składu bojkotowali posiedzenie, określając je mianem spotkania towarzyskiego zwołanego przez uzurpatorów oraz apelując do konstytucyjnych organów państwa o podjęcie działań.

Anna Korwin-Piotrowska podczas obrad wyjaśniła, że na liście osób uprawnionych do udziału znalazło się 12 sędziów. Sędziowie Bogdan Święczkowski i Bartłomiej Sochański zostali wykluczeni z udziału w posiedzeniu ze względu na zawieszenie w obowiązkach. Poinformowała również, że mimo podjętych prób, nie udało się skutecznie powiadomić o terminie wszystkich sędziów, w tym Stanisława Piotrowicza oraz Wojciecha Sycha.

Uczestnicy spotkania, obejmującego zarówno sędziów TK, jak i osoby wybrane przez obecną większość sejmową, które nie złożyły ślubowania przed prezydentem, jednogłośnie przegłosowali uznanie kworum za wystarczające do prowadzenia obrad.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Kolegium Sądu Najwyższego przyjęło uchwałę wyrażającą stanowczy sprzeciw wobec działań podjętych w Trybunale Konstytucyjnym. W dokumencie podkreślono, że próby odsuwania osób pełniących funkcje w organach sądowniczych od wykonywania ich kompetencji odbyły się bez wymaganej podstawy prawnej. Sąd Najwyższy wskazał, że takie działania naruszają art. 7 Konstytucji i mogą prowadzić do podważenia wiarygodności przyszłych rozstrzygnięć TK.

Krytyka konstytucjonalistów i eksperckie oceny legalności obrad

Sytuacja prawna w Trybunale zaogniła się pod koniec października 2026 roku. Wtedy sędzia Anna Korwin-Piotrowska podjęła decyzję o zawieszeniu w obowiązkach prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, opierając się na art. 130 ustawy o ustroju sądów powszechnych. Ruch ten stał się punktem wyjścia dla zmiany interpretacji dotyczącej kworum zgromadzenia.

Zgodnie z konstytucyjnymi zapisami, skład Trybunału to 15 osób, co przy standardowym wyliczaniu wymaga obecności 10 sędziów do podejmowania uchwał. Grupa sędziów wybrana przez obecną większość sejmową zdecydowała jednak o odliczeniu zawieszonych kolegów oraz Jarosława Wyrembaka, uznając go za nieuprawnionego do zasiadania, co pozwoliło im przyjąć próg ośmiu osób za wystarczający.

Sposób wyznaczenia kworum skrytykował prof. Ryszard Piotrowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Wskazał on, że przerwa w czynnościach prezesa i wiceprezesa nie posiada należytej podstawy prawnej, a Jarosław Wyrembak pozostaje w pełni urzędującym sędzią. Zdaniem konstytucjonalisty zgromadzenie jest nielegalne, gdyż zwołała je osoba bez stosownego umocowania, a kworum powinno być liczone od pełnej ustawowej liczby członków organu. Zastrzeżenia do dowolności interpretacji przepisów zgłosił również Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwolackiej, podkreślając, że zasady kolegialności nie mogą być dostosowywane do bieżących potrzeb personalnych.

Krytycy tego posunięcia, w tym publicyści i prawnicy reprezentujący odmienne stanowisko, wskazywali na rażącą sprzeczność z art. 194 Konstytucji RP, przypominając, że Trybunał składa się z 15 sędziów, a dwie trzecie z tej liczby wynosi dziesięć, a nie osiem osób. Wskazywano również na wcześniejsze wypowiedzi samej Korwin-Piotrowskiej, która jeszcze dzień wcześniej twierdziła, że liczba sędziów wynosi zawsze stałe piętnaście.

Przyjęcie projektu budżetowego na 2027 rok

Podczas obrad ośmioro obecnych sędziów jednogłośnie poparło uchwałę w sprawie projektu dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego na 2027 rok. W podjętym dokumencie uznano za niezbędne uwzględnienie części budżetowej numer sześć w ustawie budżetowej państwa. Korwin-Piotrowska skierowała apel do władzy ustawodawczej, aby na obecnym etapie prac parlamentarnych włączyła uchwalony plan finansowy do projektu budżetu państwa, co ma zagwarantować środki na działalność orzeczniczą.

Ostre napięcia polityczne i protesty przed Trybunałem

Decyzja o zawieszeniu prezesa i wiceprezesa TK zelektryzowała scenę polityczną, prowadząc do demonstracji przed gmachem sądu konstytucyjnego. Na miejscu pojawili się przedstawiciele opozycji, w tym Jarosław Kaczyński, Mateusz Morawiecki, Krzysztof Bosak, Sławomir Mentzen oraz Grzegorz Braun, a budynek został otoczony przez funkcjonariuszy policji.

Wobec nasilającego się konfliktu, głowa państwa zdecydowała o przerwaniu wizyty w Senegalu. Prezydent Karol Nawrocki przerwał wizytę w Senegalu i wrócił do kraju w związku z sytuacją w TK, udając się do gmachu Trybunału w towarzystwie współpracowników i ochrony. Doszło wówczas do konfrontacji fizycznej między prezydentem a sędziami uznawanymi przez nową sejmową większość. W tle tych wydarzeń pozostaje fakt, iż Nawrocki nie odebrał dotąd ślubowania od grupy sędziów wybranych przez obecny Sejm, co rzutuje na obecny spór o ich legitymację do orzekania.

Premier Donald Tusk w swoim wystąpieniu ocenił, że ostatnie zmiany mają na celu przywrócenie właściwego funkcjonowania Trybunału. Według szefa rządu blokowanie legalnie wybranych sędziów było głównym powodem kryzysu, co miało uzasadniać podjęte kroki wobec poprzedniego kierownictwa instytucji.

Losowania w sprawach dyscyplinarnych

Oprócz kwestii budżetowych zebrani sędziowie przeprowadzili procedury wyboru w ramach postępowań wyjaśniających wobec prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz sędziego Bartłomieja Sochańskiego. Funkcję rzecznika dyscyplinarnego w odniesieniu do Święczkowskiego powierzono Stanisławowi Piotrowiczowi, natomiast skład orzekający w tej samej sprawie utworzyli Magdalena Bentkowska pełniąca rolę przewodniczącej i sprawozdawcy, Maciej Taborowski oraz Krystian Markiewicz.

Odnośnie do Bartłomieja Sochańskiego rzecznikiem dyscyplinarnym został wyznaczony Dariusz Szostek, zaś w składzie orzekającym znaleźli się Maciej Berek jako przewodniczący, Anna Korwin-Piotrowska oraz Rafał Wojciechowski pełniący funkcję sprawozdawcy.

Wnioski dotyczące uchylenia immunitetu Bogdana Święczkowskiego obejmują zarzuty dotyczące funkcjonowania oprogramowania inwigilacyjnego, przekroczenia uprawnień i zaniedbania obowiązków urzędowych, naruszania uprawnień pracowniczych podwładnych oraz wadliwego delegowania prokuratorów w okresie, gdy kierował on Prokuraturą Krajową. Z kolei wniosek w sprawie Bartłomieja Sochańskiego koncentruje się na zarzutach utrudniania innym sędziom realizacji ich zadań.