Ursula von der Leyen zapowiada zmiany w ochronie granic UE przed szczytem w Brukseli

Przed rozpoczynającym się 15 października 2026 roku szczytem w Brukseli szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen skierowała list do przywódców państw członkowskich UE, w którym nakreśliła plany dotyczące ochrony granic. W dokumencie zaznaczono, że liczba nielegalnych przekroczeń granic zewnętrznych spadła w ciągu ostatnich dwóch lat o 55 proc., a w bieżącym roku o ponad jedną trzecią. Mimo tych spadków, Unia ma pozostać w gotowości na nagłe sytuacje kryzysowe, jako przykład czego wskazano wydarzenia w hiszpańskiej Ceucie, gdzie doszło do nagłego i masowego napływu migrantów.

KE planuje współpracę z państwami członkowskimi nad nowymi ramami reagowania kryzysowego, które mają zapewnić krajom większą elastyczność w zarządzaniu granicami, procedurami azylowymi oraz powrotowymi. Mechanizm ten ma pozwolić na szybką reakcję w przypadku, gdy masowy napływ migrantów zagraża porządkowi publicznemu lub bezpieczeństwu wewnętrznemu Unii. Ursula von der Leyen podkreśliła, że UE nie pozwoli żadnemu podmiotowi na instrumentalne wykorzystywanie przepisów do destabilizacji wspólnoty.

Wsparcie technologiczne i reforma Frontexu

Planowane zmiany obejmują również wzmocnienie agencji Frontex, co ma polegać na zwiększeniu jej liczebności, utworzeniu sił szybkiego reagowania oraz centrum koordynacji powrotów migrantów. Dodatkowo Unia Europejska przeznaczy 130 mln euro na wsparcie państw w zwalczaniu zagrożeń dronowych, co łącznie z dotychczasowym finansowaniem przełoży się na ponad 500 mln euro zainwestowanych w technologie nadzoru granic.

Szefowa KE zaapelowała również o pełne wdrożenie paktu migracyjnego i azylowego. Wskazała na konieczność przyspieszenia procedur odsyłania osób nieposiadających prawa pobytu, zauważając, że mimo wzrostu skuteczności decyzji powrotowych do 32 proc., wskaźnik ten pozostaje zbyt niski.

Odpowiedź na polskie postulaty i polityka wizowa wobec Rosji

Zapowiedziane rozwiązania wpisują się w oczekiwania zgłaszane przez stronę polską, która od września domagała się zmiany unijnej interpretacji przepisów o ochronie międzynarodowej. Warszawa postulowała m.in. pozbawienie prawa do azylu osób nielegalnie przekraczających granicę przy użyciu przemocy lub niszczących infrastrukturę graniczną. Polski dyplomata w rozmowie z RMF FM ocenił, że list von der Leyen jest odpowiedzią na te wnioski, ponieważ po raz pierwszy w tak jasny sposób podkreślono potrzebę elastyczności w zarządzaniu granicami w zależności od rodzaju presji migracyjnej.

W kwestii bezpieczeństwa związanego z Rosją przewodnicząca KE potwierdziła uzgodnienie zakazu wydawania wiz obecnym i byłym żołnierzom rosyjskiej armii. Zapowiedziała także aktualizację wytycznych dotyczących ocenia zagrożeń przy przyznawaniu wiz obywatelom Rosji, co ma ograniczyć możliwość wjazdu do UE m.in. rosyjskim bojownikom walczącym na Ukrainie.