MSZ Ukrainy apeluje do Polski po kontrowersyjnej decyzji Lwowa

Podczas posiedzenia plenarnego samorząd regionalny na Lwowszczyźnie podjął uchwałę ogłaszającą 2027 rok rokiem UPA, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza. Informacja o tym została opublikowana na oficjalnych stronach internetowych wojewódzkiego organu samorządowego.

Pomysł ten pojawił się w lipcu, a podczas posiedzenia szef komisji kultury i deputowany Rady Swiatosław Szeremeta argumentował, że postacie te są częścią ukraińskiej historii i należy im się pamięć. Władze regionalne przyjęły również odrębne stanowisko sprzeciwiające się wywieraniu jakichkolwiek nacisków z zewnątrz na krajową politykę historyczną i upamiętnianie postaci zasłużonych dla walki o niepodległość.

Krok ten spotkał się z natychmiastowym sprzeciwem polskich polityków. Premier Donald Tusk ostro skrytykował decyzję Lwowskiej Rady Obwodowej, nazywając ją samobójczą taktyką, która szkodzi samej Ukrainie i cieszy Rosję. Szef rządu przypomniał, że wcześniej ostrzegał prezydenta Wołodymyra Zełenskiego przed podobnymi gestami, które utrudniają pracę przyjaciołom Kijowa.

Stanowisko i apel ukraińskiego MSZ

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy opublikowało oficjalny komentarz, w którym oceniło, że decyzja regionalnego samorządu przynosi skutki przeciwne do zamierzonych w obliczu rosyjskiej agresji. Ukraińskie MSZ wydało oświadczenie krytykujące tę decyzję jako szkodliwą dla relacji dwustronnych i wezwało Polskę do powstrzymania się od radykalnych kroków. Podkreślono, że radni nie konsultowali uchwały z rządem centralnym ani z resortem dyplomacji, a samorządowcy nie podlegają prezydentowi ani Radzie Ministrów.

Jednocześnie ukraińska dyplomacja zaapelowała do strony polskiej o powstrzymanie się od gwałtownych kroków mogących zakłócić proces normalizacji stosunków. Zapewniono o gotowości do rozwiązywania problemów kanałami dyplomatycznymi w duchu dobrosąsiedztwa oraz przypomniano o dotychczasowych postępach w dialogu historycznym i współpracy obronnej.

Reakcje polskich władz i żądania posłów PiS

Szef MSZ Radosław Sikorski zareagował na uchwałę, podpisując wniosek o wpisanie na listę osób niepożądanych w Polsce Swiatosława Szeremety, który był inicjatorem lwowskiej uchwały. Wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki poinformował o otrzymaniu zapewnienia od współpracowników prezydenta Zełenskiego, że uchwała nie wejdzie w życie, a także dodał, że we wtorek późnym wieczorem dokument zniknął ze strony internetowej obwodu lwowskiego. Działania władz obwodu skrytykował również szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, nazywając je nieakceptowalnymi.

Podczas konferencji prasowej posłowie PiS Radosław Fogiel i Andrzej Śliwka ocenili decyzję Lwowskiej Rady Obwodowej jako haniebną, prowokacyjną i antypolską. Radosław Fogiel oświadczył, że wszystkie osoby, które głosowały za uhonorowaniem morderców, powinny zostać objęte sankcjami personalnymi i zakazem wjazdu do Polski. Andrzej Śliwka zarzucił prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu oraz jego rządowi wrogą i konfrontacyjną postawę, wskazując jednocześnie na zasadę symetrii w polityce historycznej.

Prezydent Krakowa Łukasz Gibała zapowiedział wniosek o zawieszenie partnerstwa między Krakowem a Lwowem. Głos zabrał także prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, oceniając honorowanie formacji odpowiedzialnej za zbrodnie na Wołyniu jako moralnie niedopuszczalne.

Głosy z Podkarpacia oraz rzecznik MSZ

Decyzja wywołała krytyczne komentarze również na Podkarpaciu. Dyrektor rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Dariusz Iwaneczko podkreślił, że problem jest znacznie szerszy.

Paweł Kowal, który pełni funkcję przewodniczącego sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych i Rady do spraw Współpracy z Ukrainą, również negatywnie ocenił posunięcie lwowskich radnych. Według polityka z Podkarpacia promowanie postaci winnych zbrodni wojennych i ludobójstwa jest szkodliwe zarówno dla relacji Warszawy z Kijowem, jak i dla aspiracji Ukrainy w strukturach NATO oraz Unii Europejskiej.

Rzecznik MSZ Maciej Wewiór przekazał, że w kwestii dokumentu nastąpił zwrot. Według resortu, po interwencji współpracowników prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, wspomniana decyzja została usunięta z witryny internetowej rady obwodowej i nie będzie realizowana.