Zgrzyt w koalicji i ostra debata w Sejmie. Maciej Berek kandydatem na sędziego Trybunału Konstytucyjnego

W czwartek sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała wniosek o wybór Macieja Berka na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Kandydatura ta została zgłoszona przez posłów klubu Koalicji Obywatelskiej. Podczas posiedzenia komisji Berek odpierał zarzuty dotyczące standardów prawnych, przekonując, że jego wieloletnia praca w administracji i status urzędnika uzasadniają tę nominację.

W czwartkowym głosowaniu brało udział 27 posłów, z czego 16 opowiedziało się za, 10 było przeciw, a jeden wstrzymał się od głosu. Równocześnie komisja negatywnie zaopiniowała zgłoszoną po raz siódmy przez PiS kandydaturę Artura Kotowskiego, profesora nauk prawnych i członka Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. Piątkowe głosowanie plenarne w Sejmie zdecyduje, czy były członek rządu zostanie ósmym powołanym sędzią TK w tej kadencji.

Zarzuty PiS i obawy o przejęcie kontroli nad Trybunałem

Politycy Prawa i Sprawiedliwości ostro krytykują decyzję o wysłaniu ministra bezpośrednio z Rady Ministrów do Trybunału Konstytucyjnego. Były wiceminister sprawiedliwości Michał Woś ocenił, że ruch ten ma na celu przejęcie kolejnej instytucji państwowej i odsunięcie od funkcji prezesa Bogdana Święczkowskiego. Według posła PiS nowy sędzia miałby pomóc w podważeniu statusu obecnego kierownictwa TK oraz zablokować ustawy i projekty politycznych rywali.

Przedstawiciele opozycji wytykają koalicji rządzącej hipokryzję, przypominając, że sam Maciej Berek odpowiadał za przepisy wprowadzające zakaz zasiadania członków Rady Ministrów w Trybunale Konstytucyjnym. Pytany o ewentualne odebranie ślubowania poseł Woś zasugerował, że prezydent Karol Nawrocki ma prawo wstrzymać się z tą procedurą z uwagi na wątpliwości formalne, w tym wymagany 10-letni staż pracy jako radca prawny.

Podziały w koalicji rządzącej i spór o standardy

Kandydatura Macieja Berka wywołała napięcia również między partiami tworzącymi większość rządową. Przeciwko nominacji publicznie opowiedzieli się między innymi liderka Polski 2050 Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz oraz szef klubu tego ugrupowania Paweł Śliz, zapowiadając brak jedności w głosowaniu. Sprzeciw wobec tej kandydatury zgłosiła także przewodnicząca klubu Lewicy Anna Maria Żukowska.

Krytycznie o sprawie wypowiadają się również eksperci i środowiska prawnicze. Były prezes TK Jerzy Stępień uznał decyzję koalicji za błąd, który nie spełnia deklarowanych wcześniej standardów praworządności. Z kolei Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego wyraził obawę, że Berek podzieli los sędziów, którzy wcześniej zostali wybrani przez Sejm, ale nie zostali dopuszczeni do orzekania.

Premier Tusk broni nominacji i stawia na skuteczność

Premier Donald Tusk odpierał krytykę podczas Campusu Polska Przyszłości, argumentując, że w przeszłości zdarzali się już sędziowie wywodzący się z grona polityków czy ministrów. Szef rządu podkreślał, że Maciej Berek nigdy nie należał do żadnej partii politycznej, a problem z niezależnością Trybunału pojawił się wcześniej wraz z nominacjami dokonywanymi przez PiS.

Według nieoficjalnych doniesień medialnych większość posłów PSL, Centrum oraz polityków Lewicy ma otrzymać rekomendacje poparcia dla kandydatury byłego ministra. Ostateczny wynik piątkowego głosowania może jednak zależeć od pojedynczych głosów posłów, wobec sprzeciwu części koalicjantów i twardej opozycji ze strony PiS oraz Konfederacji.