Donald Trump ogłasza rozejm energetyczny, Rosja kontynuuje ataki

Prezydent USA Donald Trump ogłosił w niedzielę na platformie Truth Social wprowadzenie ze skutkiem natychmiastowym "energetycznego zawieszenia broni" w wojnie między Rosją a Ukrainą. Amerykański przywódca wezwał obie strony do zaprzestania ataków i przestrzegania ustaleń, nie podając przy tym żadnych szczegółów technicznych porozumienia.

Przedstawiciele administracji USA przekazali portalowi Axios, że deklaracja odnosi się w szczególności do wzajemnego wstrzymania uderzeń na rafinerie ropy naftowej. Według doniesień, strona amerykańska sugerowała, iż jeśli ataki na rafinerie ustaną, możliwe będzie rozszerzenie porozumienia na infrastrukturę elektroenergetyczną.

Władimir Putin i Donald Trump prowadzili rozmowy telefoniczne m.in. w sprawie dostaw oleju napędowego na rynek światowy. Federacja Rosyjska ma zwiększyć eksport paliw na rynki zewnętrzne, w tym do Stanów Zjednoczonych, pomimo ograniczeń nałożonych w związku z trwającym konfliktem.

Donald Trump ostro skrytykował w sobotę Wołodymyr Zełenskiego i stwierdził, że nadszedł czas, aby Ukraina wybrała nowego prezydenta, zarzucając mu ignorowanie próśb USA oraz generowanie problemów światu poprzez ataki na rosyjskie rafinerie.

Reakcja Ukrainy i kontynuacja działań wojennych

Strona ukraińska zaskoczona informacją o rozejmie zadeklarowała gotowość do jego przestrzegania pod warunkiem odwzajemnienia przez Rosję. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przyznał w rozmowach z dziennikarzami, że informacja o rozejmie była dla Kijowa zaskoczeniem.

Prezydent Wołodymyr Zełenski określił doniesienia o rozejmie jako nowość dla strony ukraińskiej, oczekując jednocześnie wyjaśnień od strony amerykańskiej dotyczących szczegółów ewentualnych uzgodnień z Kremlem.

Zaledwie kilka godzin po komunikacie prezydenta Trumpa, siły rosyjskie przeprowadziły ataki na ukraińskie obiekty energetyczne. Wołodymyr Zełenski potwierdził, że Rosja przeprowadziła atak na elektrociepłownię nr 5 w Charkowie po ogłoszeniu rozejmu przez Trumpa, co zostało potwierdzone również przez ukraińskich doradców prezydenta.

W niedzielę pojawiły się doniesienia, zgodnie z którymi strony miały osiągnąć porozumienie w obliczu trwających działań wojennych, jednak ze strony Moskwy zabrakło potwierdzenia tych zapewnień, a rzecznik Kremla Dmitrij Pieskov wskazał jedynie na trwające kontakty dyplomatyczne.

Kontrowersje wokół porozumienia

Eksperci i przedstawiciele ukraińskich władz zwracają uwagę na asymetrię układu, wskazując, że Ukraina dysponuje jedynie jedną rafinerią, podczas gdy Rosja posiada rozbudowaną infrastrukturę tego typu. Pojawiły się również doniesienia o możliwych naciskach amerykańskich wysłanników na Kijów w kwestii wstrzymania uderzeń na rosyjskie rafinerie, w tym o groźbach ograniczenia wymiany danych wywiadowczych.

Sytuację komentują także sojusznicy. Premier Kanady Mark Carney wyraził poparcie dla działań na rzecz deeskalacji, zaznaczając jednocześnie, że ewentualne porozumienia handlowe USA z Rosją dotyczące surowców energetycznych nie powinny finansować rosyjskiej machiny wojennej.

Podobne porozumienie dotyczące infrastruktury energetycznej było ogłaszane bezskutecznie już we wrześniu, lecz tamte próby nie powstrzymały dalszych wzajemnych uderzeń.

Ukraiński prezydent zasygnalizował w rozmowie z ABC News, że Kijów jest gotów na przeprowadzenie wyborów, jeżeli Władimir Putin zdecyduje się na 60-dniowe całkowite zawieszenie broni.