Główne przyczyny pogorszenia relacji w opinii Polaków
W najnowszym badaniu przeprowadzonym przez CBOS na zlecenie Dziennika Gazety Prawnej opinie respondentów rozłożyły się na kilka kluczowych obszarów. Spory dotyczące zbrodni wołyńskiej i polityki historycznej zostały wskazane przez 45,4 proc. ankietowanych jako główny powód pogorszenia relacji.
Drugim najczęściej wymienianym czynnikiem jest zakres świadczeń społecznych przysługujących Ukraińcom w Polsce, co zauważyło 36,4 proc. uczestników badania. Znaczący odsetek osób wskazał również na aktywność rosyjskiej propagandy i dezinformacji w internecie, którą odnotowało 26,2 proc. badanych.
Czynniki polityczne i osobiste doświadczenia
Wśród kolejnych powodów ankietowani wymieniali działania lub wypowiedzi ukraińskich polityków na temat naszego kraju, co zaznaczyło 24,4 proc. osób. Na własne, osobiste doświadczenia w kontaktach z Ukraińcami zwróciło uwagę 17,8 proc. respondentów.
Jedynie 7,6 proc. badanych uznało, że stosunek Polaków do Ukraińców w ogóle się nie pogorszył. Uczestnicy sondażu mogli wybrać maksymalnie dwie odpowiedzi, przy czym 4,5 proc. ankietowanych wybrało opcję trudno powiedzieć, a 0,7 proc. odmówiło odpowiedzi na pytanie.
Różnice w poglądach wyborców obozu rządzącego i opozycji
Wyniki sondażu wyraźnie różnią się w zależności od preferencji politycznych ankietowanych. Wśród osób popierających koalicję rządzącą dominuje wskazanie na rosyjską propagandę, na którą zwróciło uwagę 49,5 proc. zwolenników rządu. Spory o Wołyń zajmują w tej grupie drugie miejsce z wynikiem 37,2 proc.
Zupełnie inaczej sytuację widzą sympatycy opozycji, gdzie aż 55,1 proc. badanych wskazuje na spory dotyczące zbrodni wołyńskiej i polityki historycznej. Prawie połowa wyborców opozycji, czyli 47,8 proc., uważa natomiast, że problemem są świadczenia socjalne dla Ukraińców.
Metodologia badania i kontekst historyczny
Sondaż zrealizowano od 17 do 20 sierpnia metodami wywiadów telefonicznych oraz internetowych na ogólnopolskiej, kwotowo reprezentatywnej próbie tysiąca dorosłych osób. W połowie lipca prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zadeklarował otwarcie archiwów ukraińskich tajnych służb dotyczących wydarzeń na Wołyniu oraz zapowiedział zwiększenie liczby zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje ofiar.
Zdaniem polskich historyków, w latach 1943-1945 ukraińscy nacjonaliści zamordowali na Wołyniu ok. 100 tys. Polaków. Instytut Pamięci Narodowej prowadzi obecnie na Ukrainie prace poszukiwawcze, których celem jest odnalezienie ofiar, ich identyfikacja oraz zapewnienie godnego pochówku.