Transkrypcje małżeństw jednopłciowych w Polsce: Bilans pierwszego tygodnia

Od 23 sierpnia 2026 roku, kiedy to weszło w życie rozporządzenie Ministra Cyfryzacji w sprawie wzorów dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego, polskie urzędy zaczęły rejestrować zagraniczne akty małżeństw par jednopłciowych. Nowe przepisy wprowadziły trzy formy dokumentów, uwzględniające związki kobiet i mężczyzn, dwóch kobiet oraz dwóch mężczyzn, co zastąpiło dotychczasowe sztywne nazewnictwo rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny”.

W ciągu pierwszego tygodnia dokonano transkrypcji 84 zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. Z przekazanych danych wynika, że zarejestrowano 33 małżeństwa kobiet oraz 51 małżeństw mężczyzn.

Rządowe ostrzeżenia dla samorządów

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski ocenił wdrożenie nowych przepisów jako sukces administracyjny. Polityk stanowczo zareagował na zapowiedzi niektórych samorządowców, którzy deklarowali odmowę przeprowadzania transkrypcji ze względu na własne przekonania lub interpretację prawa.

Minister zaznaczył, że w przypadku odmowy w jednym urzędzie, obywatele mają prawo złożyć wniosek w innym Urzędzie Stanu Cywilnego. Wsparcie dla rządu w monitorowaniu działań urzędów zadeklarowali również przedstawiciele administracji wojewódzkiej, wskazując na spodziewane różnice w podejściu samorządów do nowych regulacji.

Spór o interpretację prawa

Jednym z krytyków nowych przepisów jest burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz, który zapowiedział, że urząd w jego mieście będzie odmawiał transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. Filipowicz argumentuje, że nowe regulacje nie rozstrzygają fundamentalnego sporu prawnego o uznawanie takich związków w Polsce, a samorządy nie powinny być miejscem decydującym w sprawach światopoglądowych.

Burmistrz Zakopanego zaznaczył, że każdy wniosek złożony w zakopiańskim urzędzie zostanie przyjęty i rozpatrzony indywidualnie, a ewentualne odmowy będą podlegały standardowej ścieżce odwoławczej przed sądami. Filipowicz ocenił również działania rządu jako formę zastraszania samorządów, wskazując na potrzebę systemowego i jasnego uregulowania tej kwestii przez parlament i Trybunał Konstytucyjny.

Podstawa prawna zmian

Opracowanie nowych wzorów dokumentów stanowiło realizację wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nakazał uznawanie małżeństw zawartych w innych krajach członkowskich UE.

Przeciwnicy zmian, w tym poseł Konfederacji Witold Tumanowicz, wskazują natomiast na sprzeczność transkrypcji z polską konstytucją oraz kodeksami cywilnym i rodzinnym, oceniając nowe przepisy jako niepożądane działanie ideologiczne.