Przebieg głosowania i zasady wyborcze
Wybory prezydenckie w Bułgarii rozpoczęły się o 7:00 czasu lokalnego (6:00 w Polsce). Do głosowania uprawnionych jest około 6,5 mln obywateli, choć spisy wyborców uwzględniają również liczną diasporę przebywającą poza granicami kraju, liczącą ponad 2,8 mln osób według raportu MSZ z początku 2023 roku.
Centralna Komisja Wyborcza dopuściła do rywalizacji 27 zgłoszonych par kandydatów ubiegających się wspólnie o stanowiska prezydenta i wiceprezydenta. Aby wyłonić zwycięzcę w pierwszym podejściu, konieczne jest zdobycie ponad połowy ważnych głosów przy frekwencji przekraczającej 50 procent. Druga tura wyborów, jeśli będzie potrzebna, odbędzie się 1 listopada.
Faworyci i kontekst polityczny
Obecna prezydentka Ilijana Jotowa, wcześniej sprawująca funkcję wiceprezydentki, jest faworytką wyborów i sojuszniczką premiera Rumena Radewa. Wybory odbywają się dziewięć miesięcy po ustąpieniu Rumena Radewa, który zrezygnował z urzędu głowy państwa sprawowanego od 2017 roku, aby wystartować w wyborach parlamentarnych i objąć stanowisko szefa rządu, co miało na celu zakończenie kryzysu politycznego. Jego partia Postępowa Bułgaria triumfowała w kwietniowych wyborach, co pozwoliło mu na przejęcie fotela premiera.
Andrej Giurow jest głównym kontrkandydatem Ilijany Jotowej. To niezależny ekonomista wspierany przez opozycyjne ugrupowania, który w przeszłości stał na czele rządu technicznego od lutego do maja 2026 roku. Cała kampania toczyła się w cieniu wyzwań gospodarczych oraz napięć międzynarodowych dotyczących bezpieczeństwa w regionie.
Główne osie kampanii wyborczej
Debata przedwyborcza koncentrowała się wokół polityki zagranicznej i stosunku do rosyjskiej inwazji na Ukrainę, a także incydentów na Morzu Czarnym z udziałem dronów uderzających w statki handlowe. Prozachodni kandydat Andrej Giurow opowiada się za zdecydowaną współpracą w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego i pomocą dla Kijowa. Z kolei Ilijana Jotowa reprezentuje bardziej koncyliacyjne i neutralne podejście, optując za dyplomatycznym rozwiązaniem konfliktu.
Oprócz kwestii geopolitycznych ogromne znaczenie dla elektoratu miały rosnące koszty utrzymania, inflacja oraz drożejąca energia, które szczególnie mocno dotykają mieszkańców mniejszych miejscowości i wsi.
Wyniki i zamknięcie lokali
Lokale wyborcze mają zostać zamknięte o godz. 20 czasu lokalnego (godz. 19 w Polsce). Centralna Komisja Wyborcza ogłosi ostateczne wyniki w ciągu trzech dni od daty wyborów.