Wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego we wrześniu: Włodzimierz Czarzasty zapowiada rekomendację

Do Sejmu wpłynęły dwie kandydatury na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Wybór nowego sędziego jest bezpośrednio związany z upływającą 18 września kadencją sędziego Justyna Piskorskiego. Do tego czasu zaplanowano dwa posiedzenia Sejmu po przerwie wakacyjnej, czyli pierwsze w dniach 2-4 września oraz drugie od 16 do 18 września. Zgodnie ze wstępnym planem prac parlamentu, pierwsze wrześniowe posiedzenie może zostać uzupełnione o punkt obejmujący wybór sędziego TK.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapytany przez Polską Agencję Prasową o to, kiedy posłowie uzupełnią skład Trybunału, zaznaczył, że ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła. Polityk poinformował jednak, że osobiście jest zwolennikiem rozstrzygnięcia tej sprawy już na pierwszym posiedzeniu po wakacjach. Ja raczej będę rekomendował, żeby to było na pierwszym, żeby ten temat zamykać, a nie czekać.

Uważam, że wszystko zostało w tej sprawie powiedziane, nie spodziewam się, żeby pojawiły się jakieś nowe argumenty - powiedział Czarzasty.

Dwie kandydatury i wymogi formalne

Zanim posłowie na posiedzeniu plenarnym wybiorą nowego sędziego TK, kandydatury musi zaopiniować sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka. Do Sejmu wpłynęły dwie propozycje na obsadzenie wakującego stanowiska. Grupa posłów klubu Koalicja Obywatelska zgłosiła Macieja Berka, który do 14 sierpnia 2026 roku pełnił funkcję ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu. Z kolei klub Prawa i Sprawiedliwości po raz kolejny zgłosił kandydaturę Artura Kotowskiego.

Politycy opozycji, w szczególności Prawa i Sprawiedliwości, zwracają uwagę, że obecny obóz rządzący mocno krytykował ich wcześniejsze nominacje na stanowiska w TK jako polityczne, a teraz sam nominuje bardzo bliskiego współpracownika premiera. Jak się okazuje, Berek być może nie spełnia wymogów formalnych na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Maciej Berek to doktor nauk prawnych, radca prawny oraz urzędnik państwowy i nauczyciel akademicki z wieloletnim doświadczeniem w administracji publicznej.

Apel organizacji pozarządowych o wycofanie kandydatury

Dziewięć organizacji pozarządowych, w tym Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja im. Stefana Batorego, Instytut Spraw Publicznych czy Fundacja Panoptykon, opublikowało oświadczenie wzywające Macieja Berka do wycofania się z wyścigu o fotel sędziowski. Apelują one również do Sejmu o wybór kandydata dającego rękojmię niezależności i apolityczności. Sygnatariusze przypominają, że od 2015 roku Trybunał Konstytucyjny znajduje się w kryzysie i w oczach obywateli bywa odbierany jako narzędzie polityczne.

Organizacje ostrzegają rządzących przed powielaniem dawnych błędów i przejmowaniem Trybunału przez nową większość parlamentarną. Głównym zarzutem stawianym przez organizacje wobec Berka nie jest brak kompetencji prawniczych, lecz jego zbyt bliskie i niedawne związki z Radą Ministrów. Środowisko społeczne wskazuje, że narusza to transparentność i nie daje gwarancji pełnej niezależności na tym stanowisku.