USA sprzedadzą F-35 Arabii Saudyjskiej. Izrael żąda rekompensaty zbrojeniowej

Departament Stanu USA zatwierdził potencjalną sprzedaż 48 myśliwców F-35 Lightning II Arabii Saudyjskiej oraz powiązanego sprzętu, w tym silników i systemów łączności. Wartość pakietu szacowana jest na 24,3 mld dolarów, a poinformowanie Kongresu o transakcji nastąpiło w czwartek 17 września. Obecnie procedura sprzedaży znajduje się w fazie kontroli parlamentarnej, a jeśli proces zostanie sfinalizowany, pierwsze maszyny mogą trafić do Rijadu za około pięć lat.

Przedstawiciele Departamentu Stanu w oficjalnym komunikacie przekazali, że transakcja ta nie wpłynie na zmianę równowagi sił w regionie. Podkreślono również, że sprzedaż umacnia amerykańską bazę przemysłową oraz trwałe partnerstwo strategiczne z Królestwem, które jest filarem bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie.

Obawy o bezpieczeństwo technologii

Decyzja o przekazaniu zaawansowanych technologii bojowych wywołała zaniepokojenie w USA. Kongresmen Raja Krishnamoorthi wyraził opinię, że sprzedaż może doprowadzić do przejęcia amerykańskich tajemnic wojskowych przez Chiny, z którymi Arabia Saudyjska utrzymuje partnerstwo wojskowe. Analitycy wywiadu wskazują na możliwość uzyskania dostępu do technologii F-35 przez chińskie służby poprzez szpiegostwo lub pogłębioną współpracę z Rijadem.

Reakcja Izraela i żądania „rekompensaty”

Izrael, który do tej pory był jedynym użytkownikiem F-35 na Bliskim Wschodzie, oficjalnie domaga się od Stanów Zjednoczonych „rekompensaty” w związku z planowaną transakcją. Tel Awiw, który posiada własną, zmodyfikowaną wersję myśliwca znaną jako F-35I Adir, obawia się utraty przewagi jakościowej w powietrzu. Jak podaje portal Walla, izraelskie władze oczekują w zamian dostępu do systemów, których Waszyngton wcześniej im odmawiał.

Izrael chce przede wszystkim uzyskać dostęp do amunicji przeznaczonej do niszczenia głęboko ukrytych bunkrów, autonomicznych systemów uderzeniowych oraz technologii rojów dronów. Ponadto Tel Awiw zabiega o udział w rozwoju utajnionych technologii wojskowych, broni kosmicznej oraz o wsparcie USA przy pracach nad pociskami przechwytującymi Arrow 4 i Arrow 5.

Kontekst regionalny

Arabia Saudyjska pozostaje zaangażowana w działania obronne w obliczu ataków przeprowadzanych przez rebeliantów Huti, wspieranych przez Iran. Od 28 lutego, po rozpoczęciu działań wojennych między Izraelem i USA a Iranem, Królestwo stało się celem odwetowych ataków, a także mierzy się z problemami w eksporcie ropy naftowej przez cieśniny Ormuz i Bab al-Mandab. Władze w Rijadzie musiały również tymczasowo wyłączyć strategiczny rurociąg Wschód-Zachód po uszkodzeniach spowodowanych atakami dronów.