USA chcą dla Ukrainy gwarancji na wzór art. 5 NATO. Zapytali o zgodę Rosjan

Waszyngton podjął intensywne działania dyplomatyczne, mające na celu wypracowanie powojennych mechanizmów bezpieczeństwa dla Ukrainy. Przedstawiciele administracji USA poinformowali, że zwrócili się do strony rosyjskiej o aprobatę dla objęcia Kijowa zabezpieczeniami wzorowanymi na art. 4 oraz art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. W ramach tej propozycji sam Sojusz również udzieliłby analogicznych zapewnień, co w praktyce nadawałoby Ukrainie status zbliżony do pełnego członkostwa w strukturach NATO.

Na wtorek i środę w Abu Zabi zaplanowano trójstronne konsultacje z udziałem delegacji amerykańskiej, rosyjskiej oraz ukraińskiej. Organizatorzy podzielili spotkanie na dwie sesje: pierwsza koncentruje się na monitorowaniu potencjalnego rozejmu i ładu powojennego, w której stronę USA reprezentować będzie gen. Alexus Grynkewich. Druga część poświęcona jest sprawom terytorialnym oraz pozostałym punktom spornym.

Propozycja wielostronnego dialogu

Amerykańscy urzędnicy zapowiedzieli próbę zmiany filozofii dialogu, dążąc do przekształcenia obecnego formatu trójstronnego w szerszy, wielostronny mechanizm. Waszyngton zaproponował rozszerzenie formatu rozmów o przedstawicieli państw europejskich i prowadzenie negocjacji dwiema równoległymi ścieżkami, tak aby każda z nich pomagała rozwiązać drugą. W spotkaniach tych mają uczestniczyć dyplomaci reprezentujący Niemcy, Francję, Wielką Brytanię, Włochy, a także struktury Unii Europejskiej oraz NATO.

Amerykanie proponują prowadzenie rozmów dwiema równoległymi ścieżkami, co ma ułatwić jednoczesne wypracowanie porozumienia o zakończeniu walk oraz powojennej architektury bezpieczeństwa. Waszyngton przekazał, że zmiana formuły cieszy się poparciem władz w Kijowie oraz partnerów europejskich. Amerykanie mają nadzieję na przekonanie do tego rozwiązania Kremla, mimo istniejących w Moskwie zastrzeżeń wobec państw europejskich, wiążących się z negocjacjami w Stambule w 2022 roku.

Sygnały od stron konfliktu

Podczas niedawnej wizyty Steve'a Witkoffa w Petersburgu Władimir Putin miał wyrazić entuzjazm wobec idei rozmów o powojennej architekturze bezpieczeństwa, zapewniając o chęci konstruktywnej współpracy. Amerykanie zauważyli również, że wcześniejsze inicjatywy dyplomatyczne z udziałem przywódców Norwegii oraz Finlandii stanowiły krok w pożądanym kierunku.

W kwestiach terytorialnych Rosja publicznie wskazuje na potrzebę kontroli całego Donbasu, podczas gdy Ukraina postuluje zawieszenie broni na linii kontaktu. Urzędnicy zaznaczyli jednak, że prywatnie obie strony sygnalizowały pewną elastyczność. Wdrożenie potencjalnych gwarancji dla Ukrainy będzie wymagało formalnej zgody prezydenta Donalda Trumpa i wiązać się będzie z koniecznością zapewnienia znaczącego wsparcia finansowego oraz militarnego.