Niemieckie zasiłki na dzieci za granicą: Polacy głównymi beneficjentami

Pod koniec 2025 roku niemieckie świadczenie na dziecko, znane jako Kindergeld, było wypłacane na 291 292 dzieci zamieszkujących poza terytorium Niemiec. Dane opublikowane przez Federalną Agencję Pracy wskazują na znaczący wzrost tej liczby w perspektywie długoterminowej; w 2011 roku świadczenie to pobierano na 103 559 dzieci, co oznacza, że w ciągu czternastu lat liczba ta niemal się potroiła. Niemniej jednak, od 2020 roku odnotowano spadek tej wartości o niespełna 12 procent.

Łączna suma środków przekazanych w 2025 roku na zagraniczne konta bankowe z tytułu tego zasiłku wyniosła około 528 milionów euro. Dla porównania, w 2011 roku kwota ta oscylowała wokół 45,7 miliona euro, co stanowi ponad 11,5-krotny wzrost. Analitycy zaznaczają przy tym, że dane dotyczące przelewów na zagraniczne konta należy interpretować z ostrożnością. Świadczenia na dzieci mieszkające za granicą mogą być bowiem przelewane na niemieckie konta, natomiast przelewy zagraniczne mogą dotyczyć dzieci zamieszkujących na terenie Niemiec.

Polska liderem wśród beneficjentów

Z dostępnych statystyk wynika, że Polska jest krajem, w którym mieszka najwięcej beneficjentów niemieckiego zasiłku (112 384 dzieci). Na kolejnych miejscach w zestawieniu znalazły się Czechy z liczbą 33 872 dzieci oraz Rumunia z 32 459 beneficjentami. Eksperci wskazują, że o prawie do pobierania świadczenia decyduje przede wszystkim obywatelstwo rodziców oraz ich sytuacja zawodowa, a nie miejsce zamieszkania samych dzieci. Warto odnotować, że wśród dzieci uprawnionych do zasiłku znalazło się również 36 727 dzieci posiadających niemieckich rodziców, co często dotyczy osób pracujących w dyplomacji lub korespondentów zagranicznych.

Debata polityczna i ograniczenia prawne

Kwestia transferów socjalnych stała się obiektem ostrej krytyki ze strony partii Sojusz Sahry Wagenknecht (BSW). Kontrowersje wywołał m.in. reportaż telewizji MDR, w którym lokalny polityk z rumuńskiej miejscowości Bărbulești przyznał, że niemieckie świadczenia stanowią istotne wsparcie dla tamtejszych wielodzietnych rodzin. Sahra Wagenknecht skrytykowała ten system, argumentując, że niemieckie pieniądze z podatków powinny służyć w pierwszej kolejności własnym obywatelom, a wypłaty na dzieci niemieszkające w Niemczech powinny zostać całkowicie wstrzymane.

Zablokowanie wypłat Kindergeld dla osób mieszkających w innych krajach UE nie jest jednak proste z prawnego punktu widzenia. Obecne przepisy unijne dotyczące swobodnego przepływu pracowników oraz koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zobowiązują Niemcy do wypłacania świadczeń w sytuacjach, gdy co najmniej jeden z rodziców pracuje lub prowadzi działalność gospodarczą na terenie RFN. Wprowadzenie postulowanych przez BSW zmian wymagałoby zatem głębokiej korekty regulacji europejskich.