Nieprawidłowości w Muzeum Auschwitz i mieszkanie dyrektora za 134 zł: Kontrola ministerstwa kultury

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszczęło postępowanie wyjaśniające w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau po otrzymaniu informacji od sygnalisty. Resort potwierdził zasadność zgłoszenia i włączył placówkę do planu kontroli na drugie półrocze 2026 roku. W czerwcu 2026 roku muzeum przekazało informację o wdrożeniu pierwszych zmian w procedurach wewnętrznych.

Według danych przekazanych przez biuro prasowe muzeum, zalecenia resortu dotyczyły głównie obszarów administracyjnych. Wśród nich wskazano zasady korzystania z lokali i samochodów służbowych, dokumentację delegacji, mechanizmy kontroli zarządczej oraz wewnętrznej, a także proces udzielania zamówień publicznych.

Minister Jędrzejowski poinformował, że ministerstwo nie chce wskazać, co odkryli pracownicy resortu ani jakie zmiany zarekomendowano placówce, a dalsze działania będą zależały od wyników planowanej kontroli.

Muzeum Auschwitz odpiera zarzuty i twierdzi, że ministerstwo nie stwierdziło naruszeń prawa, a jedynie przekazało rekomendacje dotyczące procedur wewnętrznych. W oświadczeniu placówka podkreśliła, że źródłem informacji mogła być osoba zwolniona dyscyplinarnie, która od kilku lat pozostaje z instytucją w sporze prawnym.

Mieszkanie dyrektora i niska stawka najmu

Piotr Cywiński przez blisko dwie dekady wynajmował mieszkanie od kierowanego przez siebie muzeum za 200 zł miesięcznie. Portal Zero.pl ujawnił, że ta kwota obowiązywała przez kilkanaście lat. Po interwencji ministerstwa kultury pod koniec 2025 roku, opłatę zaktualizowano do 512,12 zł. Z wyliczeń wynika, że sam czynsz za lokal wynosi 134,01 zł, a pozostała część kwoty to opłaty za media.

Muzeum tłumaczyło wcześniej, że niska stawka wynikała z założenia, iż dyrektor korzysta z lokalu średnio tylko przez 12 dni w miesiącu. Według ustaleń portalu, wynajmowana przestrzeń obejmuje pokój, kuchnię oraz łazienkę, natomiast część biurowa lokalu została wyłączona z najmu. Rynkowy koszt wynajmu podobnego mieszkania w Oświęcimiu szacowany jest na 1,5–2 tysiące złotych.

Kontrowersje wokół auta i prywatnych spraw

Pracownicy muzeum przekazali informacje o wykorzystywaniu przez dyrektora samochodu służbowego do celów prywatnych, w tym do podwożenia członków rodziny na lotnisko w Balicach. Jeden z informatorów wskazał również na angażowanie personelu w realizację prywatnych zakupów czy opłacanie rachunków domowych dyrektora. Muzeum potwierdziło jedynie incydentalne przypadki pomocy, takie jak zawiezienie dziecka dyrektora do szpitala w nagłej sytuacji.

Zamówienia publiczne i postawa instytucji

Kontrola ministerstwa objęła także procesy zakupowe. Wątpliwości wzbudził przetarg na publikacje z 2023 roku, wygrany przez Fundację Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau. Muzeum podkreśla, że osoba związana z fundacją, Jadwiga Pinderska-Lech, złożyła rezygnację z funkcji prezesa przed ogłoszeniem konkursu. Placówka zaprzecza również, by resort stwierdził jakiekolwiek naruszenia prawa w zakresie zamówień lub usług cateringowych.

Przed publikacją artykułów przez portal Zero.pl, muzeum konsekwentnie odmawiało odpowiedzi na pytania. W korespondencji z dziennikarzami instytucja twierdziła, że pytania stanowią próbę prowadzenia dziennikarskiego śledztwa, do czego prawo nie uprawnia w ramach dostępu do informacji publicznej. Dodatkowo placówka zarzuciła mediom działanie na rzecz osoby pozostającej z muzeum w sporze prawnym.