Spór o podatek dla Orlen Lietuva. Minister Motyka mówi o stratach

Litewska koalicja rządząca uzgodniła przygotowanie projektu tymczasowego podatku od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax, który ma objąć przedsiębiorstwa z sektora produkcji paliw. Premier Litwy Mindaugas Sinkevicius poinformował, że danina może dotyczyć około dziesięciu spółek, choć głównym, a zarazem potencjalnie jedynym rzeczywistym płatnikiem będzie Orlen Lietuva. Wstępne szacunki wskazują, że rozwiązanie to mogłoby przynieść litewskiemu budżetowi do 70 milionów euro dodatkowych dochodów w 2027 roku.

Władze w Wilnie wskazują, że projekt wymaga jeszcze analiz i konsultacji. Minister spraw zagranicznych Litwy Kestutis Budrys zaznaczył, że przed wdrożeniem nowych przepisów należy dokładnie oszacować ich wpływ na inwestycje zagraniczne oraz relacje strategiczne. Z kolei minister finansów Taurimas Valys rozmawiał na ten temat z polskim ministrem finansów i gospodarki Andrzejem Domańskim, oczekując stanowiska Warszawy w sprawie analogicznych rozwiązań podatkowych.

Reaguje polski resort energii i zapowiada rozmowy

Minister energii Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że polski koncern paliwowy od lat angażuje się kapitałowo w regionie. W ciągu ostatnich 20 lat grupa Orlen zainwestowała w rafinerię w Możejkach około 5 miliardów dolarów, z czego 2,8 miliarda dolarów przeznaczono na modernizację, a 2,3 miliarda dolarów na zakup obiektu. W tym samym okresie Orlen Lietuva wypracowała łącznie około 1 miliarda dolarów zysku.

Władze polskie zwracają uwagę na strategiczną rolę zakładu. Minister Motyka podkreślił, że rafineria w Możejkach gwarantuje bezpieczeństwo energetyczne Litwie oraz pozostałym krajom bałtyckim, a także dostarcza paliwa do północno-wschodniej Polski. Polskie władze prowadzą dyplomatyczne rozmowy z litewskimi ministrami i planują kolejne spotkania w najbliższym tygodniu, aby wskazać na dodatkowe obciążenia dla kluczowego podmiotu gospodarczego.

Sytuacja finansowa i perspektywy rafinerii w Możejkach

Według analiz ekspertów i uczestników rynku, litewski projekt podatkowy jest niedoskonały i może przynieść budżetowi państwa znikome wpływy. Analitycy podkreślają, że wieloletni okres strat rafinerii poprzedzał ostatnią poprawę wskaźników finansowych, która była efektem wzrostu cen surowców energetycznych po wybuchu konfliktów na Bliskim Wschodzie.

Odnosząc się do wcześniejszych obaw o przyszłość zakładu, litewski minister gospodarki Edvinas Grikszas zapewnił, że nie ma absolutnie żadnych informacji o planowanym wycofaniu się spółki z Litwy.

W listopadzie prezes Orlenu Ireneusz Fąfara informował, że zarząd analizuje celowość wielomiliardowych nakładów na dokończenie inwestycji w instalację pogłębionego przerobu ropy w Możejkach. Alternatywą dla tych wydatków, na które według nieoficjalnych szacunków brakuje od 600 do 700 milionów dolarów, jest rezygnacja z projektu i ryzyko zamknięcia rafinerii. Działalność Orlen Lietuva zapewnia 1,5 tysiąca miejsc pracy bezpośrednio w Możejkach oraz co najmniej 8 tysięcy w firmach współpracujących.