Nowa Lewica i Konfederacja faworytami drugiego wyboru
W sondażu CBOS sprawdzono ugrupowania drugiego wyboru Polaków na próbie 2000 osób z września i października 2026 roku, z którego wynika, że dla większości ankietowanych wskazanie partii alternatywnej nie stanowi problemu. Mimo to 20 proc. badanych nie posiada żadnej partii alternatywnej, a 7 proc. nie potrafiło odpowiedzieć.
W ogólnym zestawieniu największym beneficjentem sympatii drugiego rzędu jest Nowa Lewica, wskazana przez 17 proc. respondentów. Drugie miejsce zajęła Konfederacja z wynikiem 12 proc., a trzecią pozycję podzieliły między siebie Konfederacja Korony Polskiej oraz Polskie Stronnictwo Ludowe, uzyskując po 8 proc. wskazań. Na dalszych miejscach znalazły się Koalicja Obywatelska oraz stowarzyszenie Rozwój Plus (po 7 proc.), Prawo i Sprawiedliwość (6 proc.), a także Razem i Polska 2050 (po 3 proc.). Stawkę zamyka Unia Centrum z poparciem na poziomie 1 proc.
Dynamika wewnątrz koalicji rządzącej i na lewicy
Badanie wskazuje, że Koalicja Obywatelska pełni funkcję głównego punktu odniesienia dla pozostałych ugrupowań koalicji rządzącej. Koalicja Obywatelska jest drugim wyborem dla 59 proc. wyborców Nowej Lewicy i 51 proc. wyborców PSL. Zależność ta nie jest jednak symetryczna, ponieważ zwolennicy KO znacznie chętniej wskazują jako drugą opcję Nową Lewicę (40 proc.) niż PSL (19 proc.).
Wyraźne powiązania występują również wewnątrz lewej strony sceny politycznej. Niemal połowa wyborców partii Razem (47 proc.) wskazuje Nową Lewicę jako swój drugi wybór. W przeciwnym kierunku przepływ ten jest słabszy, gdyż na Razem decyduje się 21 proc. sympatyków Nowej Lewicy.
Prawicowa układanka i przepływy elektoratów
Na prawej flance widoczne są silne zależności między Konfederacją a Konfederacją Korony Polskiej. Aż 66 proc. wyborców tego drugiego ugrupowania jako partię drugiego wyboru wskazuje Konfederację, podczas gdy w drugą stronę ten wskaźnik wynosi 32 proc. Z kolei elektorat stowarzyszenia Rozwój Plus, założonego przez Mateusza Morawieckiego, najczęściej wskazuje jako alternatywę Prawo i Sprawiedliwość (33 proc.) oraz Konfederację (23 proc.).
Sympatycy PiS wykazują najwyższy poziom niezdecydowania – 21 proc. z nich nie posiada partii drugiego wyboru, a kolejne 17 proc. nie potrafi jej wskazać. Wyborcy Prawa i Sprawiedliwości, którzy wskazali alternatywę, najczęściej wybierali Rozwój Plus (22 proc.) oraz Konfederację (21 proc.).
Metodologia i ograniczenia badania
CBOS apeluje o ostrożność w interpretacji szczegółowych danych ze względu na niewielką liczebność niektórych grup w próbie badawczej, która łącznie objęła 2000 osób. W przypadku PSL przebadano 37 respondentów, a w grupie stowarzyszenia Rozwój Plus – 51 osób. Z tego powodu w zestawieniu szczegółowym pominięto elektoraty Polski 2050 oraz Unii Centrum, dla których uzyskane wyniki uznano za zbyt mało reprezentatywne statystycznie.