Śledztwo ws. projektu Marka Polska i raportu Mróz-Gorgoń

Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo dotyczące nieprawidłowości przy realizacji i rozliczeniu zadania publicznego pod nazwą Marka Polska – podstrategia turystyczna. Postępowanie to zostało zainicjowane m.in. licznymi zawiadomieniami posłów na Sejm RP. Śledczy zapoznali się z publikacjami prasowymi oraz dokumentacją nadesłaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki.

Wartość dotacji będącej przedmiotem śledztwa wynosi dokładnie 179 738,19 zł. Pierwszy wątek sprawy dotyczy podejrzenia doprowadzenia resortu sportu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przedłożenie nierzetelnych dokumentów i wprowadzenie w błąd co do zakresu wykonanych prac.

Drugi wątek śledztwa skupia się na możliwym przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariusza publicznego. Prokuratura sprawdza kwestię akceptacji sprawozdania, rozliczenia i wypłaty funduszy za nieprawidłowe wykonanie umowy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez rzecznika Prokuratury Okręgowej w Warszawie prok. Piotra Antoniego Skibę, za pierwszy z badanych czynów grozi kara od sześciu miesięcy do ośmiu lat pozbawienia wolności. W przypadku drugiego zarzutu górna granica kary wynosi 10 lat więzienia, a na kolejnym etapie planowane są m.in. przesłuchania świadków.

Kontrowersje wokół raportu i wykorzystania sztucznej inteligencji

Sprawa zyskała rozgłos w sierpniu za sprawą publikacji raportu zatytułowanego Polaków portret własny. Raport z badań DNA marki Polska, którego kierowniczką merytoryczną i autorką była dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń. Dokument wywołał falę krytyki ze strony ekspertów i internautów z powodu licznych błędów merytorycznych, edycyjnych i językowych.

Wśród licznych pomyłek wytykano umieszczenie Katowic w północnym centrum Polski, Wrocławia na północnym zachodzie oraz informację o 15 tys. jezior na Pojezierzu Mazurskim. Mróz-Gorgoń przyznała później, że przy powstawaniu materiału posiłkowano się sztuczną inteligencją, podkreślając jednak, że AI wykorzystano jedynie pomocniczo, a odpowiedzialność za merytoryczną weryfikację ponoszą autorzy.

W dokumencie znalazła się również kuriozalna wskazówka, że młodzi Polacy nierzadko posługują się językiem mandaryńskim.

Stanowisko ministerstwa i stowarzyszenia

Na kontrowersyjnym raporcie zamieszczono informację sugerującą, że projekt realizowano w ramach zadania dofinansowanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Resort wydał oświadczenie, w którym odciąciął się od publikacji, wskazując, że raport nie był przedmiotem zamówienia ani nie stanowił realizacji żadnej umowy z ministerstwem.

Resort sportu zawarł umowę 5 czerwca 2025 roku ze Stowarzyszeniem Konferencje i Kongresy w Polsce na realizację zadania obejmującego m.in. strategię, badania i konferencje. Ostatecznie ministerstwo przyjęło rozliczenie umowy na kwotę 179 738,19 zł, zaznaczając, że logotyp resortu został wykorzystany bezpodstawnie.

Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce również potwierdziło, że sporny raport nie był elementem zadania publicznego ani nie był finansowany jako rezultat umowy z resortem. Organizacja potwierdziła wysokość wykorzystanej dotacji oraz fakt, że Barbara Mróz-Gorgoń pełniła funkcję kierowniczki merytorycznej.

Fundacja Marka Polska Think Tank, której prezeską jest Barbara Mróz-Gorgoń, w wydanym w sierpniu oświadczeniu zaprzeczyła, jakoby była stroną umowy z Ministerstwem Sportu i Turystyki w sprawie raportu Polaków Portret Własny.

Konsekwencje personalne dla pełnomocnik rządu

Burza wokół dokumentu oraz zamieszanie wokół finansowania doprowadziły do natychmiastowych skutków politycznych. 21 sierpnia dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń złożyła dymisję z funkcji pełnomocniczki rządu do spraw promocji marki Polski.

Jako powód rezygnacji wskazała dużą skalę hejtu, z jaką spotkała się w przestrzeni publicznej po ujawnieniu szczegółów sprawy.