Sejm nie odrzucił weta prezydenta wobec ustawy o statusie osoby najbliższej

Sejm 17 września 2026 r. głosował nad odrzuceniem weta prezydenta Karola Nawrockiego do ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz przepisów ją wprowadzających. Do skutecznego odrzucenia prezydenckiej decyzji wymagana była większość 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. W głosowaniu wzięło udział 431 posłów, co oznaczało, że próg niezbędny do uchwalenia ustawy wynosił 259 głosów.

Za odrzuceniem weta zagłosowało 232 posłów, a przeciw było 199. Żaden poseł nie wstrzymał się od głosu, a 28 posłów nie wzięło udziału w głosowaniu. Rządowy projekt, który miał być pierwszą w historii regulacją pozwalającą na formalizację związków partnerskich, w tym jednopłciowych, nie wejdzie w życie.

Argumentacja prezydenta i kontrowersje

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę w lipcu 2026 roku, argumentując decyzję niezgodnością regulacji z Konstytucją RP, w tym z art. 18. Szef jego gabinetu, Paweł Szefernaker, tłumaczył podczas posiedzenia komisji, że decyzja wynikała z obaw o ochronę instytucji małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Prezydencki minister ocenił, że projekt zmierzał do tego, by związki jednopłciowe były traktowane na równi z małżeństwami.

Paweł Szefernaker podczas czwartkowego posiedzenia ocenił również, że polska przyszłość nie może być budowana na „jednostronnym dyktacie środowisk LGBT”, podkreślając wagę rodziny i odpowiedzialności za kolejne pokolenie.

Przed głosowaniem, podczas posiedzenia komisji nadzwyczajnej, przedstawiciele prezydenta wskazywali, że projekt przekraczał granice konstytucyjnej ochrony małżeństwa, m.in. poprzez zapisy o wspólności majątkowej, wspólnych rozliczeniach podatkowych PIT oraz ulgach. Barbara Socha, doradczyni prezydenta, podkreślała, że umowa o wspólnym pożyciu mogłaby zniechęcać do zawierania małżeństw, oferując przywileje przy mniejszym zakresie zobowiązań.

Po głosowaniu politycy koalicji rządzącej wyrażali swoje niezapokojenie. Europosłanka KO Kamila Gasiuk-Pihowicz stwierdziła w mediach społecznościowych, że ustawa nie wejdzie w życie przez działania prezydenta oraz sprzeciw części posłów opozycji. Poseł Nowej Lewicy Tomasz Trela ocenił zachowanie prawicy i skrajnej prawicy jako „dramatyczne”, zarzucając im sprzeniewierzenie się potrzebom obywateli.

Założenia projektu i tło społeczne

Rządowa propozycja przewidywała, że dwie pełnoletnie osoby mogłyby zawrzeć przed notariuszem umowę, rejestrowaną w urzędzie stanu cywilnego. Dokument ten miał regulować kwestie wspólności majątkowej, obowiązku alimentacyjnego, prawa do wspólnego mieszkania, dostępu do informacji medycznej oraz zasad pochówku. Do umowy można było załączyć aneks z testamentem.

Wiceminister Sebastian Gajewski podkreślał, że umowy notarialne nie są wystarczające do zapewnienia obywatelom ochrony w obszarach takich jak renta rodzinna, zasiłek pogrzebowy czy odszkodowania po wypadkach przy pracy.

Katarzyna Kotula, pełnomocniczka rządu ds. równości, wskazywała w Sejmie, że ochrona małżeństwa nie powinna być narzędziem do wykluczania innych trwałych relacji. Z kolei według danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, w Polsce w ciągu dekady spadła liczba małżeństw przy jednoczesnym wzroście liczby związków nieformalnych z 316,5 tys. w 2011 r. do 552,8 tys. w 2021 r.

Nastroje społeczne

Badania opinii publicznej wskazują na różnice w postrzeganiu tej kwestii. Z badania przeprowadzonego w czerwcu 2026 r. przez SW Research na zlecenie Kampanii Przeciw Homofobii wynika, że 47,8 proc. Polaków uważa, iż prezydent powinien podpisać ustawę, przy 14,3 proc. wskazań przeciwnych. Blisko 80 proc. respondentów uznało, że status par jednopłciowych w Polsce powinien być prawnie zabezpieczony. Z kolei badania z października 2025 r. przywoływane przez stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza wykazały, że 54 proc. Polek i Polaków popiera małżeństwa osób jednopłciowych.