Polska wzmacnia flotę F-35 i planuje zakup powietrznych tankowców

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o przebazowaniu do Polski pięciu kolejnych samolotów F-35. Maszyny mają dotrzeć do 32. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku w ciągu kilkudziesięciu godzin, co oznacza, że po dostarczeniu obecnej partii Polska będzie dysponować ośmioma samolotami F-35. Będzie to kolejne zwiększenie zdolności operacyjnych polskich Sił Powietrznych po tym, jak pierwsze trzy egzemplarze trafiły do kraju w drugiej połowie maja 2026 roku.

Docelowy kontrakt na zakup 32 maszyn F-35, nazywanych w Polsce „Husarzami”, został podpisany na początku 2020 roku. Wartość umowy wyniosła 4,6 mld dolarów, co według Sztabu Generalnego Wojska Polskiego czyni ją drugą co do wielkości transakcją zbrojeniową w historii Polski.

Harmonogram dostaw i tankowce

Zgodnie z planami, wszystkie 32 samoloty mają trafić do Polski do 2029 roku i zostaną rozdysponowane między bazy w Łasku oraz Świdwinie. Harmonogram zakłada, że do końca obecnego roku Polska otrzyma łącznie 14 maszyn, natomiast kolejnych 12 ma zostać dostarczonych do końca 2027 roku.

Oprócz rozwoju floty myśliwców, resort obrony poinformował o poczynieniu kroków w kierunku zakupu samolotów do tankowania w powietrzu. Rząd Hiszpanii wyraził zgodę na procedowanie wspólnego z Polską zakupu co najmniej siedmiu maszyn Airbus A330 MRTT w ramach unijnego programu SAFE. Z tego grona cztery samoloty mają trafić do Polski do 2030 roku.

Posiadanie własnych powietrznych cystern ma kluczowe znaczenie dla wykorzystania potencjału F-35. Minister Kosiniak-Kamysz podkreślił, że bez tego sprzętu możliwości operacyjne myśliwców podczas długotrwałych misji byłyby istotnie ograniczone. Szacunkowa wartość całej umowy ramowej, obejmującej zamówienia obu państw oraz wsparcie logistyczne, może wynieść do 5,4 mld euro.

Kontekst i rozbieżności historyczne

Polska przez ostatnią dekadę nie dysponowała własnymi dużymi samolotami do tankowania w powietrzu, korzystając w tym zakresie ze wsparcia sojuszników. W 2016 roku, kiedy resortem kierował Antoni Macierewicz, zapadła decyzja o rezygnacji z udziału w tworzonym wówczas w ramach struktur NATO programie wspólnej floty Airbusów A330 MRTT. Decyzję tę tłumaczono planami zakupu maszyn przeznaczonych wyłącznie na potrzeby własnej armii, co jednak nie doczekało się realizacji w kolejnych latach.