Rosja zamyka placówki Instytutu Goethego w odpowiedzi na kroki Berlina

Rosja podjęła decyzję o zamknięciu oddziałów Instytutu Goethego działających w Moskwie, Sankt Petersburgu oraz Jekaterynburgu. Informację tę przekazał podczas Wschodniego Forum Gospodarczego we Władywostoku minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow.

Rosyjski minister stwierdził, że instytuty te mogły działać pomimo napięć wywołanych wojną w Ukrainie, jednak obecny krok jest bezpośrednią konsekwencją działań rządu Niemiec. Według Ławrowa, strona niemiecka świadomie godzi się na zakończenie obecności kulturalnej w Federacji Rosyjskiej.

Kulisy konfliktu wokół lotniska w Lipsku

Decyzja Moskwy jest reakcją na wtorkowe oświadczenie władz niemieckich, które oficjalnie obarczyły Rosję odpowiedzialnością za incydent z sierpnia na lotnisku Lipsk/Halle. Minister spraw wewnętrznych Niemiec Alexander Dobrindt oraz szef MSZ Johann Wadephul poinformowali wówczas, że w odpowiedzi na atak rząd RFN zamyka konsulat generalny Rosji w Bonn oraz ośrodek kulturalny Rosyjski Dom w Berlinie.

W nocy z 4 na 5 sierpnia 2026 roku w pobliżu lipskiego lotniska doszło do zakłóceń, gdy na płycie postojowej przy ukraińskim samolocie transportowym typu Antonow znaleziono drona wyposażonego w detonator oraz materiały wybuchowe. Samolot został przekierowany do Hanoweru, a działalność portu na pewien czas wstrzymano.

Prezydent Rosji Władimir Putin stanowczo odrzucił oskarżenia, nazywając przedstawione dowody sfałszowanymi i pytając publicznie o ich wiarygodność. Podczas szczytu Szanghajskiej Organizacji Współpracy oskarżył również niemieckie władze o działanie podyktowane polityką wewnętrzną oraz próbę odwrócenia uwagi od problemów gospodarczych kraju.

Opóźnienia w oskarżeniu Moskwy

Według doniesień niemieckiego „Spiegla”, kanclerz Friedrich Merz nalegał na szybkie publiczne wskazanie Rosji jako sprawcy ataku już podczas wyjazdowego posiedzenia gabinetu w Neuhardenberg. Merz był przekonany o wystarczającej ilości dowodów, w tym informacji wywiadowczej z początku sierpnia sugerującej powiązania podejrzanych z rosyjskimi służbami specjalnymi.

Początkowo jednak działania te hamowali minister Alexander Dobrindt oraz minister Johann Wadephul. Obawiali się oni narażenia prowadzonych dochodzeń oraz konieczności przygotowania bezpiecznej ewakuacji dyplomatów i danych na wypadek rosyjskich sankcji odwetowych.

Międzynarodowe śledztwo i sabotaż

Oprócz zamknięcia konsulatu i Domu Rosyjskiego, Niemcy zapowiedziały zaostrzenie kontroli granicznych wobec obywateli Rosji oraz wzmożony monitoring tzw. floty cieni. Zamknięcie konsulatu w Bonn ma nastąpić 18 września.

Niemieccy śledczy badają obecnie powiązania między incydentem w Lipsku a sprawami w Polsce i Serbii. Jeden z podejrzanych ma być powiązany z podpaleniem marketu budowlanego w Łodzi w lipcu 2024 roku oraz współpracować z rosyjskimi służbami.

Śledczy weryfikują również podobieństwa między konstrukcją drona z Lipska a materiałami wybuchowymi i komponentami przechwyconymi 11 czerwca na granicy serbsko-węgierskiej. W sprawie tej zatrzymano dwóch mężczyzn, posiadających obywatelstwo serbskie oraz rosyjskie, których relacje z osobami zaangażowanymi w atak na lotnisku w Niemczech są obecnie przedmiotem analizy służb.