Rosja zamyka Instytut Goethego w odpowiedzi na decyzje Berlina

Na początku sierpnia 2026 roku na terenie lotniska Lipsk/Halle w Niemczech doszło do serii zdarzeń z udziałem dronów. W nocy z 4 na 5 sierpnia bezzałogowiec z materiałami wybuchowymi został odnaleziony w pobliżu ukraińskiego samolotu transportowego An-124, a około 20 minut później drugi dron zderzył się z maszyną transportową DHL, która została przekierowana do Hanoweru. Śledczy zabezpieczyli również elementy konstrukcyjne, które mogły służyć do sterowania urządzeniami, a 14 sierpnia odnaleziono kolejny bezzałogowiec z ładunkiem wybuchowym.

Zarzuty Berlina wobec Moskwy

Niemieckie służby bezpieczeństwa ustaliły, że za próbami ataku stoi strona rosyjska. Minister spraw wewnętrznych Niemiec Alexander Dobrindt oskarżył Rosję o sierpniowy incydent z dronem na lotnisku w Lipsku i podkreślił, że incydenty te wpisują się w szerszą strategię działań hybrydowych wymierzonych w infrastrukturę krytyczną, firmy zbrojeniowe oraz wsparcie dla Ukrainy.

W odpowiedzi na te ustalenia rząd w Berlinie uznał Federację Rosyjską za bezpośrednią sprawczynię sabotażu, co pociągnęło za sobą konkretne kroki dyplomatyczne. Szef niemieckiej dyplomacji Johann Wadephul poinformował o decyzji RFN dotyczącej zamknięcia konsulatu generalnego Rosji w Bonn oraz ośrodka kulturalnego Rosyjski Dom w Berlinie. Berlin zapowiedział również zaostrzenie kontroli wjazdowych dla obywateli Federacji Rosyjskiej.

Reakcja Kremla

Prezydent Władimir Putin stanowczo odrzucił oskarżenia Berlina, nazywając przedstawione dowody sfabrykowanymi i sugerując, że rząd próbuje odwrócić uwagę społeczeństwa. Dzień po zapowiedzi Berlina wiceszef rosyjskiego MSZ Aleksandr Gruszko zapowiedział, że Rosja odpowiednio odpowie na podjęte kroki, a w środę rosyjskie MSZ wezwało na rozmowy niemieckiego ambasadora w Moskwie.

Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow oficjalnie ogłosił zamknięcie filii Instytutu Goethego w Moskwie, Petersburgu i Jekaterynburgu. Ławrow podkreślił, że władze Niemiec musiały zdawać sobie sprawę, iż ich działania oznaczają zakończenie obecności kulturalnej Berlina w Rosji.

Spór o zasięg placówek

Istnieją rozbieżności w źródłach co do listy zamykanych oddziałów Instytutu Goethego. Agencje oraz serwisy informacyjne zgodnie wskazują na placówki w Moskwie, Petersburgu i Jekaterynburgu. Wśród źródeł pojawiają się również informacje o funkcjonowaniu ośrodka w Nowosybirsku, co potwierdzają zapisy na stronie samego Instytutu oraz relacja portalu Do Rzeczy.

Choć źródła wskazują, że Instytut Goethego był obecny w Moskwie, Petersburgu i Jekaterynburgu, rosyjskie MSZ w swojej retoryce kładzie nacisk na wymiar polityczny decyzji, traktując ją jako nieuniknioną konsekwencję zamknięcia Rosyjskiego Domu w Berlinie.

Śledztwo w sprawach powiązanych

Niemieckie organy bezpieczeństwa badają powiązania między incydentem w Lipsku a innymi aktami sabotażu na terenie Europy. Według informacji „Spiegla”, jeden z podejrzanych powiązany z rosyjskimi służbami ma związek z podpaleniem marketu budowlanego w Łodzi, do którego doszło w lipcu 2024 roku.

Śledczy analizują również przypadek z 11 czerwca, kiedy to serbskie służby zatrzymały dwóch mężczyzn na granicy serbsko-węgierskiej. Posiadali oni komponenty dronów oraz puszki z materiałem wybuchowym, które wykazują podobieństwo konstrukcyjne do urządzenia znalezionego w Lipsku. Europejskie służby wywiadowcze dysponują obecnie informacjami o co najmniej czterech sieciach sabotażowych operujących w krajach Unii Europejskiej.