Rewolucja w najmie krótkoterminowym: rząd przyjął autopoprawkę przywracającą kontrolę wspólnot i gmin

Rada Ministrów przyjęła w środę autopoprawkę do rządowego projektu nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy dają gminom, wspólnotom oraz spółdzielniom mieszkaniowym uprawnienia do ograniczania lub całkowitego zakazywania najmu krótkoterminowego na obszarze ich działania. Premier Donald Tusk podkreślił, że decyzje te mają być podejmowane wszędzie tam, gdzie zagrożony jest porządek, bezpieczeństwo oraz elementarny komfort życia mieszkańców.

Szef rządu wskazał, że chociaż prace nad nowelą wiązały się ze sporem w koalicji, ostateczny kształt ustawy uwzględnił postulaty dotyczące ochrony stałych mieszkańców. Przyjęta autopoprawka przywraca przepisy, które zostały wcześniej wykreślone z projektu w lipcu.

Mechanizm zakazów i kontroli lokali

Zgodnie z nowymi rozwiązaniami, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe będą mogły podejmować uchwały o zakazie świadczenia usług hotelarskich w budynkach lub ich częściach. W przypadku spółdzielni konieczne będzie uzyskanie zgody większości ponad 50 proc. uprawnionych do głosowania, natomiast we wspólnotach decydować będą ogólne zasady oparte na wielkości udziałów.

Projekt wprowadza również rozszerzone uprawnienia do inicjowania kontroli, które będą obejmować nie tylko kwestie techniczne czy sanitarne, ale także zagadnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W przypadku stwierdzenia trzech naruszeń w ciągu sześciu miesięcy, samorząd będzie miał obowiązek wykreślenia obiektu z ewidencji, a właściciel nie będzie mógł ponownie zarejestrować lokalu przez rok.

Po podjęciu uchwały przez wspólnotę lub spółdzielnię, przedsiębiorca prowadzący już działalność otrzyma sześć miesięcy na jej zakończenie oraz uregulowanie spraw związanych z istniejącymi umowami i rezerwacjami.

Gminne strefy wolne od najmu

Autopoprawka umożliwia również radom gmin, na wniosek wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, wyznaczanie specjalnych stref, w których najem krótkoterminowy będzie ograniczony lub zakazany. Projekt przewiduje, że zakazy mogą być stosowane selektywnie, np. w odniesieniu do konkretnych obiektów, obszarów zabytkowych lub okresów w roku.

Ustanowienie takiej strefy będzie wymagało przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami, a projekt uchwały musi zostać poddany pod ocenę publiczną z co najmniej 21-dniowym terminem na składanie uwag. Po podjęciu uchwały, nowe zasady zaczną obowiązywać najwcześniej po sześciu miesiącach od jej ogłoszenia.

Harmonogram wdrażania przepisów

Choć niektóre zapisy ustawy mają zacząć działać natychmiast, w tym te dotyczące naruszania porządku, pełne wejście w życie nowych kompetencji dla wspólnot, spółdzielni i gmin przewidziano na 1 stycznia 2028 roku. Premier Tusk zaznaczył, że wyznaczony termin ma pozwolić wszystkim zainteresowanym stronom na odpowiednie przygotowanie się do nadchodzących zmian.