Operacja usuwania śniętych ryb
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Wody Polskie w Gliwicach poinformował w niedzielę o wydobyciu około 157 kg śniętych ryb z VI sekcji Kanału Gliwickiego. Działania te są wynikiem trwających od kilku dni prób zwalczania skutków zakwitu glonów prymnesium parvum, znanych jako złota alga. Dla porównania, dzień wcześniej z tego samego odcinka kanału wyłowiono około 22 kg ryb.
Służby prowadzą obecnie patrole kontrolne na całej długości Kanału Gliwickiego, ze szczególnym uwzględnieniem sekcji IV, V i VI oraz zbiornika Dzierżno Duże. Wody Polskie zadeklarowały gotowość do dalszych działań terenowych oraz stały kontakt ze sztabami zarządzania kryzysowego.
Środki zaradcze i ograniczenia techniczne
W ramach rekomendacji Międzyresortowego Zespołu ds. Odry podjęto decyzję o wstrzymaniu przepływu wody w dół w sekcjach V i VI Kanału Gliwickiego. Dodatkowo zawieszono czasowo pracę śluz wodnych w Łabędach oraz Dzierżnie, co skutkuje zamknięciem ruchu jednostek pływających między poziomami wody w kanale.
Wojewoda śląski Marek Wójcik zasygnalizował możliwość użycia nadtlenku wodoru w razie konieczności. Metoda ta, przetestowana w 2024 roku na Kłodnicy, według raportu Instytutu Ochrony Środowiska, spowodowała spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc. bez negatywnego wpływu na florę i faunę.
Przyczyny zakwitu i problem zasolenia
Rozwojowi toksycznego fitoplanktonu sprzyja stagnacja wód, wysoka temperatura oraz zasolenie. Zjawisko to było przyczyną katastrofy na Odrze w 2022 roku oraz śnięcia organizmów w zbiorniku Dzierżno Duże w 2024 roku. Najwyższa Izba Kontroli wskazała, że kopalnie w latach 2020-23 wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 1,5 mln ton soli rocznie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje pilotaż technologii odsalania wód kopalnianych, na który w 2026 roku przeznaczono 68 mln zł.