PSL proponuje zmianę Konstytucji i wymianę składu Trybunału Konstytucyjnego

Podczas Kongresu Polskiego Samorządu w Warszawie wicepremier i szef PSL Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o przygotowaniu projektu zmiany Konstytucji RP. Celem inicjatywy jest, jak podkreślił lider ludowców, „doprowadzenie do spokoju, pokoju społecznego, praworządności i odnowienia wiarygodności Trybunału Konstytucyjnego”.

Kosiniak-Kamysz wskazał, że projekt jest wynikiem intensywnych prac klubu PSL z ekspertami. Ma on stanowić odpowiedź na sytuację wokół TK, którą określił jako wymagającą ustabilizowania w celu przywrócenia zasad utraconych w czasie ośmiu lat rządów Prawa i Sprawiedliwości.

Mechanizm wymiany składu sędziowskiego

Kluczowym założeniem projektu jest „nadzwyczajne odnowienie” składu Trybunału Konstytucyjnego. Zgromadzenie Narodowe miałoby, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa i większością co najmniej 3/5 głosów, wygasić kadencję wszystkim obecnym sędziom TK. Jednocześnie projekt zakłada nadanie im statusu sędziów w stanie spoczynku.

Nowych sędziów – w liczbie 15 – wybierałoby Zgromadzenie Narodowe. Kandydaci byliby zgłaszani przez marszałka Sejmu po uzyskaniu opinii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz samorządów prawniczych, a także za uprzednią zgodą prezydenta. W skład Trybunału Konstytucyjnego wchodziłoby 15 osób, przy czym w odniesieniu do ich kadencji przewidziano trzy grupy po pięciu sędziów z trzyletnim, sześcioletnim oraz dziewięcioletnim okresem sprawowania urzędu.

Wyzwania proceduralne i polityczne

Procedura zmiany Konstytucji wymaga zebrania co najmniej 92 podpisów posłów, co jest pierwszym etapem realizacji pomysłu PSL. Kosiniak-Kamysz poinformował o przeprowadzonych rozmowach ze środowiskiem Szymona Hołowni i zaapelował do wszystkich sił politycznych o poparcie projektu, używając wobec opozycji sformułowania „sprawdzam”.

Zgodnie z artykułem 235 Konstytucji RP, przyjęcie ustawy zmieniającej ustawę zasadniczą wymaga poparcia co najmniej 2/3 głosów w Sejmie przy obecności minimum połowy ustawowej liczby posłów oraz bezwzględnej większości głosów w Senacie. Proces ten obwarowany jest również wymogami czasowymi, w tym minimum 30-dniowym terminem od przedłożenia projektu do pierwszego czytania.