Przebieg i założenia badania klinicznego III fazy

Badaniem III fazy objęto 1137 pacjentów chorych na czerniaka wysokiego ryzyka lub w stadium zaawansowanym, od IIB do IV, u których chirurgicznie usunięto wykrywalne zmiany nowotworowe. Ochotnicy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup, z których jedna przez około rok otrzymywała do dziewięciu dawek pembrolizumabu w połączeniu ze spersonalizowaną szczepionką mRNA, natomiast druga wyłącznie pembrolizumab.

Wcześniejsze badanie II fazy wykazało, że terapia skojarzona zmniejszyła ryzyko nawrotu czerniaka lub zgonu o 49 proc. w ciągu pięciu lat. Do większości nawrotów czerniaka dochodzi w ciągu dwóch do trzech lat od pierwotnego leczenia i usunięcia zmiany, co sprawia, że wydłużenie czasu przeżycia bez nawrotu choroby ma duże znaczenie kliniczne.

Mechanizm działania spersonalizowanej szczepionki

Szczepionka oparta na technologii mRNA jest przygotowywana indywidualnie dla każdego chorego na podstawie analizy mutacji obecnych w jego konkretnym guzie. Jej celem jest wytrenowanie układu odpornościowego tak, aby rozpoznawał i niszczył komórki posiadające unikalne antygeny na powierzchni komórek nowotworu, co zasadniczo różni się od podejścia uniwersalnego.

Dr Jane Healy, dyrektor ds. wczesnego rozwoju terapii onkologicznych w firmie Merck, skomentowała, że każdy guz charakteryzuje się unikalnym zestawem mutacji nawet u pacjentów z tym samym rodzajem nowotworu. Stosowany łącznie ze szczepionką pembrolizumab, czyli lek sprzedawany pod nazwą handlową Keytruda przez firmę Merck, dodatkowo wspomaga organizm w skuteczniejszym zwalczaniu nowotworu.

Wyniki, bezpieczeństwo i dalsze perspektywy leczenia

Wyniki badania potwierdziły istotne wydłużenie czasu przeżycia bez nawrotu czerniaka w grupie stosującej terapię skojarzoną oraz ograniczenie ryzyka tworzenia się przerzutów do innych części ciała. W trakcie badania nie odnotowano nowych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem terapii skojarzonej, a objawy były zbliżone do tych po szczepionkach powszechnie stosowanych w przypadku innych chorób.

W ramach trwającego badania III fazy kontynuowana będzie ocena innych parametrów, w tym korzyści dotyczących całkowitego czasu przeżycia pacjentów. Producenci planują przedstawić dotychczasowe wyniki podczas nadchodzącej międzynarodowej konferencji medycznej, jednak nie wiadomo jeszcze, kiedy zamierzają złożyć wnioski o dopuszczenie preparatu do obrotu w USA. Producenci badają skuteczność szczepionki także w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca, raka pęcherza moczowego i raka nerkowokomórkowego.

Oceniają oni, że spersonalizowana szczepionka przeciwnowotworowa może ostatecznie okazać się skuteczna w leczeniu wielu rodzajów nowotworów, a nie tylko czerniaka.