Problemy rosyjskiego programu Rasswiet: satelity nie osiągają orbity i zagrażają Ukrainie

Satelity pracujące na tak niskich orbitach napotykają większy opór atmosferyczny, co prowadzi do szybszego zużycia paliwa i drastycznie skraca ich czas życia. Eksperci zaznaczają, że Moskwa mogła nie być przygotowana na tak gwałtowne tempo rozbudowy programu. Problemy te są interpretowane jako sygnał, że rosyjski sektor kosmiczny ma trudności z szybkim wdrażaniem nowej technologii.

Łączność satelitarna stała się kluczowym elementem trwającego konfliktu, zwłaszcza po odcięciu rosyjskich wojsk od dostępu do systemu Starlink w lutym. Moskwa zaczęła korzystać z terminali SpaceX, jednak po wprowadzeniu przez Kijów i firmę Elona Muska systemu tzw. białych list, dostęp ten został zablokowany. W efekcie Kreml przyspieszył rozwój własnej konstelacji Rasswiet, realizowanej przez firmę Bureau 1440.

Pierwsza seria satelitów Rasswiet, wyniesiona w marcu, odniosła większy sukces – 12 z 16 jednostek osiągnęło stabilną orbitę na wysokości 550 km. Zapewniają one obecnie rosyjskim siłom dwa dzienne okna łączności, trwające łącznie do 90 minut. Nawet tak ograniczony dostęp pozwala na koordynację działań artylerii, wymianę danych oraz skuteczniejsze sterowanie dronami uderzeniowymi, co wprost przekłada się na zagrożenie dla Ukrainy.

Eksperci ISW zwracają uwagę, że realnym ograniczeniem dla rosyjskich planów jest uzależnienie od rakiet nośnych Sojuz-2.1b. Przy dotychczasowym tempie sześciu do ośmiu startów rocznie, Rosja jest w stanie wynieść na orbitę maksymalnie około 128 satelitów w ciągu czterech lat. Tymczasem do zapewnienia stabilnej, całodobowej łączności nad terytorium Ukrainy potrzeba, zdaniem ekspertów, co najmniej 200–300 sprawnych obiektów. Sytuację komplikują bezpośrednie ataki Ukrainy na rosyjską infrastrukturę kosmiczną.

W sierpniu ukraińskie siły uderzyły w Centrum Rakiet Kosmicznych Progress w Samarze, gdzie produkowane są rakiety Sojuz. Przeprowadzono również próbę ataku na kosmodrom Plesieck w obwodzie archangielskim, z którego startują misje programu Rasswiet. Działania te mogą trwale opóźnić realizację rosyjskich ambicji technologicznych na froncie.