Problemy rosyjskiego programu Rasswiet: satelity nie osiągają orbity i zagrażają Ukrainie

Rosja kontynuuje próby budowy własnego systemu łączności satelitarnej, który ma stanowić odpowiednik amerykańskiego Starlinka. Według najnowszego raportu amerykańskiego Instytutu Studiów nad Wojną (ISW), żadna z 16 jednostek wystrzelonych 19 lipca w ramach programu Rasswiet nie dotarła na założoną wysokość operacyjną. Zamiast planowanych 870 km, większość urządzeń utknęła na pułapie od 300 do 400 km, a co najmniej dwa obiekty mają zmierzać w stronę atmosfery, co sugeruje ich rychłe spalenie.

Satelity pracujące na tak niskich orbitach napotykają większy opór atmosferyczny, co prowadzi do szybszego zużycia paliwa i drastycznie skraca ich czas życia. Eksperci zaznaczają, że Moskwa mogła nie być przygotowana na tak gwałtowne tempo rozbudowy programu. Problemy te są interpretowane jako sygnał, że rosyjski sektor kosmiczny ma trudności z szybkim wdrażaniem nowej technologii.

Znaczenie łączności satelitarnej na froncie

Łączność satelitarna stała się kluczowym elementem trwającego konfliktu, zwłaszcza po odcięciu rosyjskich wojsk od dostępu do systemu Starlink w lutym. Moskwa zaczęła korzystać z terminali SpaceX, jednak po wprowadzeniu przez Kijów i firmę Elona Muska systemu tzw. białych list, dostęp ten został zablokowany. W efekcie Kreml przyspieszył rozwój własnej konstelacji Rasswiet, realizowanej przez firmę Bureau 1440.

Pierwsza seria satelitów Rasswiet, wyniesiona 24 marca, odniosła większy sukces – 12 z 16 jednostek osiągnęło wysokość 550 km. Zapewniają one obecnie rosyjskim siłom dwa dzienne okna łączności, trwające łącznie do 90 minut. Nawet tak ograniczony dostęp pozwala na koordynację działań artylerii, wymianę danych oraz skuteczniejsze sterowanie dronami uderzeniowymi, co wprost przekłada się na zagrożenie dla Ukrainy.

Ograniczenia techniczne i ukraińskie ataki

Eksperci ISW zwracają uwagę, że realnym ograniczeniem dla rosyjskich planów jest uzależnienie od rakiet nośnych Sojuz-2.1b przy rozbudowie konstelacji Rasswiet. Przy dotychczasowym tempie sześciu do ośmiu startów rocznie, Rosja jest w stanie wynieść na orbitę maksymalnie około 128 satelitów w ciągu czterech lat. Tymczasem do zapewnienia stabilnej, całodobowej łączności nad terytorium Ukrainy potrzeba, zdaniem ekspertów, co najmniej 200–300 sprawnych obiektów. Sytuację komplikują bezpośrednie ataki Ukrainy na rosyjską infrastrukturę kosmiczną.

W sierpniu ukraińskie siły uderzyły w Centrum Rakiet Kosmicznych Progress w Samarze, gdzie produkowane są rakiety Sojuz. Przeprowadzono również próbę ataku na kosmodrom Plesieck w obwodzie archangielskim, z którego startują misje programu Rasswiet. Działania te mogą trwale opóźnić realizację rosyjskich ambicji technologicznych na froncie.