Wniosek o odwołanie rzeczniczki praw dziecka po interwencji w Warszawie

Politycy opozycji zapowiedzieli złożenie wniosku o odwołanie Moniki Horny-Cieślak ze stanowiska Rzecznika Praw Dziecka oraz zawiadomienie do prokuratury. To reakcja na interwencję urzędniczki na warszawskiej Białołęce, po której dwoje dzieci w wieku 3 i 4 lat trafiło do domu dziecka, mimo braku podstaw stwierdzonych przez policję, sąd i kuratora.

Do zdarzenia doszło 14 sierpnia 2026 roku na warszawskiej Białołęce, gdzie rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak była świadkiem sytuacji, w której matka szarpała dziecko i krzyczała na nie po tym, jak maluch wybiegł na jezdnię. Gdy urzędniczka zwróciła uwagę, matka odpowiedziała wulgarnie. Monika Horna-Cieślak zainicjowała działania wobec rodziny po incydencie na warszawskiej Białołęce 14 sierpnia 2026 r.

Policja, sąd i kurator nie stwierdzili początkowo podstaw do odebrania dzieci rodzicom. Po zgłoszeniu sprawy przez RPD funkcjonariusze sprawdzili rodzinę i nie znaleźli zagrożenia, a sprawa trafiła do sądu rodzinnego, który również nie zdecydował o odebraniu małoletnich i zlecił pilny wywiad środowiskowy. Kurator, który odwiedził rodzinę następnego dnia, także nie stwierdził potrzeby natychmiastowego umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej.

Mimo opinii służb, pracownik Biura RPD dwukrotnie kontaktował się z sądem, przekonując o konieczności odebrania dzieci. Do przełomu doszło podczas spotkania na posterunku policji z udziałem rzecznik, komendanta stołecznego policji Krzysztofa Ogrońskiego oraz policjantki, która wydała nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się do dzieci. W efekcie, wobec braku szybkiego zapewnienia opieki, dwoje dzieci w wieku 3 i 4 lat trafiło do domu dziecka po interwencji rzeczniczki na spotkaniu z komendantem stołecznym policji.

Przed sądem policjantka odpowiedzialna za wydanie nakazu wskazała, iż w chwili podejmowania decyzji nie posiadała wglądu w sytuację dzieci oraz ich rodziców. Funkcjonariuszka przyznała przy tym, że była to pierwsza sytuacja w jej dotychczasowej karierze zawodowej, w której spotkała się z tak nadzwyczajnymi środkami zastosowanymi wobec jednej rodziny.

Sąd uznał działania wobec rodziny za rażąco nieproporcjonalne i nakazał natychmiastowy zwrot dzieci rodzicom. W uzasadnieniu wskazano, że zachowanie RPD nosiło znamiona próby wykorzystania autorytetu urzędu, a cała machina państwowa została uruchomiona w sposób nieproporcjonalny. Biuro Rzecznika Praw Dziecka przedstawiło odmienne stanowisko, wskazując, że RPD była świadkiem przemocy i miała prawny obowiązek podjęcia działań.

Reakcje polityków i wnioski o odwołanie

Poseł Paweł Jabłoński zapowiedział złożenie zawiadomienia do prokuratury w związku z podejrzeniem przekroczenia uprawnień przez rzeczniczkę. Z kolei klub parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość oraz ugrupowanie Rozwój Plus ogłosiły złożenie oficjalnego wniosku o odwołanie Moniki Horny-Cieślak ze stanowiska Rzecznika Praw Dziecka.

Mariusz Błaszczak ocenił, że ujawnione informacje są bulwersujące, a rzecznik powinna chronić dzieci, a nie wykorzystywać autorytet urzędu do wywierania nacisku. Sprawa wywołała szeroką debatę publiczną na temat granic interwencji instytucjonalnych i zjawiska przemocy instytucjonalnej. Z kolei Waldemar Buda, europoseł Rozwój Plus, określił działania rzeczniczki jako przykład przemocy instytucjonalnej, wskazując na nieproporcjonalną reakcję urzędu.