Podejrzany o wysadzenie Nord Stream zatrzymany w Chorwacji. Wcześniej Polska odmówiła jego ekstradycji

Obywatel Ukrainy podejrzany w sprawie wysadzenia rosyjskiego gazociągu Nord Stream w 2022 roku został ujęty w środę przez policję w mieście Pula na zachodzie Chorwacji na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania. Informację tę przekazała prokuratura federalna Niemiec w Karlsruhe. W komunikacie prokuratury napisano, że aresztowany, określany jako Wołodymyr Z., jest wyszkolonym nurkiem.

Ukrainiec jest podejrzany o spowodowanie eksplozji, sabotaż oraz zniszczenie infrastruktury, co zgodnie z niemieckim prawem może skutkować karą do 15 lat pozbawienia wolności. Obywatel Ukrainy zaprzecza, jakoby miał jakikolwiek związek z atakiem na gazociąg. Z. ma zostać przetransportowany do Niemiec, gdzie będzie odpowiadać przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym. Pojawiające się w mediach informacje o jego transporcie nie zostały jednak dotąd potwierdzone przez obronę.

Kulisy wcześniejszego zatrzymania w Polsce

Zatrzymany w Chorwacji mężczyzna to Wołodymyr Żurawlow, którego wydania niemieckiemu wymiarowi sprawiedliwości odmówił polski sąd jesienią 2025 roku. Wcześniej został on namierzony pod koniec września 2025 roku w Pruszkowie w okolicach Warszawy i zatrzymany na podstawie niemieckiego nakazu aresztowania. Początkowo polski sąd zastosował wobec podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.

W październiku 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie odmówił jednak niemieckim władzom jego wydania, uchylił areszt i nakazał niezwłoczne zwolnienie Ukraińca. Sędzia Dariusz Łubowski w ustnym uzasadnieniu wyjaśniał, że przedmiotem postępowania nie było ustalenie, czy podejrzany faktycznie dopuścił się zarzucanego czynu, a jedynie czy może on stanowić podstawę do wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Sędzia podkreślał stanowisko obrony o tym, że ewentualna ekstradycja naruszałaby prawa i wolności ściganego.

Decyzja wywołała polityczne reakcje, a ówczesny premier Donald Tusk komentował wówczas, że skoro polski sąd odmówił ekstradycji, sprawa jest zamknięta.

Sytuacja prawna i wyjazd do Chorwacji

Korzystne rozstrzygnięcie polskiego sądu nie doprowadziło jednak do uchylenia Europejskiego Nakazu Aresztowania. Postanowienie dotyczyło wykonania nakazu wyłącznie na terytorium Polski, dlatego po wyjeździe do innego państwa Unii Europejskiej Ukrainiec nadal mógł zostać zatrzymany. Chorwacki wymiar sprawiedliwości nie jest związany rozstrzygnięciem wydanym w Warszawie.

Może on uwzględnić argumentację polskiego sądu, ale musi samodzielnie ocenić przesłanki przekazania podejrzanego, a o prawnej dopuszczalności wykonania ENA będzie musiał zdecydować chorwacki sąd, jeśli zatrzymany nie zgodzi się na dobrowolne wydanie. Obrońca podejrzanego, mec.

Tymoteusz Paprocki, przekazał, że jego klient znał konsekwencje opuszczenia Polski i wiedział, że odmowa wykonania nakazu przez warszawski sąd nie gwarantowała mu bezpieczeństwa w pozostałych państwach unijnych, a mimo to zdecydował się na wyjazd.

Okoliczności sabotażu na Bałtyku

Do eksplozji na trzech z czterech nitek gazociągów Nord Stream 1 i Nord Stream 2 doszło 26 września 2022 roku w pobliżu duńskiej wyspy Bornholm na głębokości około 80 metrów. Sabotaż doprowadził do trwałego uszkodzenia infrastruktury i wielkich wycieków gazu na dnie Morza Bałtyckiego. Nord Stream 1, uruchomiony w latach 2011-2012, miał dużą przepustowość i był kluczowym kanałem dostaw surowca z Rosji do Europy.

Równoległy Nord Stream 2 został ukończony, lecz nigdy nie wszedł do komercyjnego użytku z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Niemieccy śledczy uważają, że operację przeprowadzono z wykorzystaniem wynajętego z portu w Rostocku jachtu o nazwie Andromeda. Grupa sprawców miała umieścić ładunki wybuchowe bezpośrednio na rurociągach.

Śledztwo i inne wątki międzynarodowe

Niemieckie organy ściągania zidentyfikowały w sumie siedem osób mających związek ze sprawą i uzyskały nakazy aresztowania sześciu obywateli Ukrainy. W lipcu 2026 roku niemiecka prokuratura postawiła zarzuty Serhijowi K., który według śledczych miał kierować grupą nurków i działać na zlecenie ukraińskich organów państwowych.

Tygodnik "Der Spiegel" podawał, że pomysł wysadzenia rurociągów miał pochodzić od Ukraińców, a agenci CIA początkowo mieli nie wyrazić sprzeciwu i dyskutować o kwestiach technicznych, choć brak jest oficjalnego potwierdzenia udziału amerykańskich służb w operacji. Prof. Piotr Mickiewicz z Uniwersytetu Gdańskiego oceniał w 2025 roku, że działania niemieckiej prokuratury są obarczone kontekstem politycznym, na co państwo polskie powinno odpowiedzieć żądaniem jednoznacznych dowodów i twardych argumentów prawnych.