Plan USA ws. granic Donbasu. Kijów i Europa odrzucają propozycję

Amerykańscy wysłannicy Białego Domu przedstawili koncepcję zmiany granic administracyjnych obwodów donieckiego i ługańskiego, o czym poinformował brytyjski tygodnik The Economist. Założeniem planu było takie ukształtowanie podziału, aby Rosja mogła ogłosić pełne zdobycie Donbasu i wyjść z twarzą z wojny, podczas gdy Ukraina nie musiałaby oddawać kontroli nad miastami faktycznie pozostającymi w jej rękach.

Wprowadzenie takiego rozwiązania w życie oznaczałoby jednak dla Ukrainy utratę bez walki ponad 5 tysięcy kilometrów kwadratowych terytorium Donbasu, których siły rosyjskie nie zdołały opanować od lutego 2022 roku. Jak ustalił dziennik The Telegraph, strona ukraińska w całości odrzuciła ten plan. Wysoko postawiony ukraiński urzędnik podkreślił w rozmowie z brytyjską prasa, że Kijów nigdy nie uzna takich zmian ani de facto, ani de iure, co stanowi stałe stanowisko negocjacyjne państwa.

Przeciwko tej koncepcji opowiadają się również europejscy sojusznicy Ukrainy. Anonimowy urzędnik państwowy zaznaczył jednoznacznie, że Ukraina nie wyrazi zgody na takie warunki w trakcie trwającej wojny.

Rozmowy trójstronne w Abu Zabi i żądania Rosji

W Abu Zabi rozpoczęły się trójstronne negocjacje z udziałem przedstawicieli Ukrainy, Rosji i Stanów Zjednoczonych, mające na celu zakończenie konfliktu. Wznowiony proces dyplomatyczny pozostawał w zawieszeniu od lutego w związku z działaniami zbrojnymi USA i Izraela przeciwko Iranowi, a oczekiwania strony ukraińskiej wobec obecnej rundy są mocno ograniczone.

Moskva nadal domaga się międzynarodowego uznania swojej kontroli nad Krymem oraz obwodami donieckim, ługańskim, zaporoskim i chersońskim, w tym obszarami pozostającymi poza jej faktyczną władzą. Ponadto rosyjskie żądania obejmują ogłoszenie przez Ukrainę neutralności, ograniczenie liczebności jej sił zbrojnych oraz brak zgody na rozmieszczenie wielonarodowych sił bezpieczeństwa na terytorium kraju.

W obozie ukraińskim pojawiają się także wątpliwości, czy prezydent USA Donald Trump byłby gotów faktycznie wyegzekwować gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy wzorowane na mechanizmach z artykułu 4 lub 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, które Waszyngton uznawał za potencjalnie do zaakceptowania przez Władimira Putina.

Obawy o przedłużenie negocjacji i stanowisko USA

Brytyjski tygodnik określił plan administracji amerykańskiej mianem kartograficznej fantazji. Zwrócono w nim również uwagę na niezwykłą elastyczność wykazywaną przez stronę rosyjską, która pojawiła się jednak dopiero po wysunięciu przez USA propozycji omówienia szerszego bezpieczeństwa Europy.

Ukraińscy i europejscy urzędnicy obawiają się, że włączenie kwestii europejskiego bezpieczeństwa do agendy rozmów pokojowych da Moskwie dodatkową przestrzeń do przeciągania działań zbrojnych i opóźniania ostatecznego porozumienia o zawieszeniu broni. Prezydent Donald Trump oświadczył wcześniej, że po zakończeniu wojny Ukraina przyjmie nieco inny kształt.