Sikorski odpowiada szefowi Pentagonu na słowa o Afganistanie

Podczas sobotniego wystąpienia przed kadetami i rekrutami na Uniwersytecie Tennessee w Knoxville, sekretarz obrony USA Pete Hegseth odniósł się do swoich doświadczeń z czasu służby w Afganistanie w stopniu kapitana. Polityk wspominał wizytę w kwaterze głównej w Kabulu, gdzie powiewały flagi około 50 państw uczestniczących w misji ISAF.

Pomimo początkowo pozytywnego tonu, szef Pentagonu zakwestionował wkład sojuszników w operacje bojowe w Afganistanie podczas wystąpienia na Uniwersytecie Tennessee. Według Hegsetha, z wyjątkiem około pięciu krajów, zaangażowanie pozostałych było znikome, a pod koniec misji w operacjach bojowych miały brać udział tylko jedno lub dwa państwa. Wypowiedź ta była zgodna z relacją, według której żołnierze mieli ironicznie rozwijać skrót ISAF jako „Widziałem Walczących Amerykanów”.

Odpowiedź polskiego MSZ

Na słowa amerykańskiego sekretarza obrony zareagował wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Za pośrednictwem serwisu X polityk wezwał Hegsetha do konfrontacji z rzeczywistością polskich strat wojennych.

Do słów szefa Pentagonu odniósł się również szef Kancelarii Premiera Jan Grabiec. Jan Grabiec skrytykował wypowiedź Hegsetha, stwierdzając, że sojusznikom nie przystoi drwić z przelanej wspólnie krwi, a polskim żołnierzom należą się w tej sprawie przeprosiny. Szef KPRM przypomniał również, że oprócz 44 poległych, setki Polaków zostały ranne podczas afgańskiej misji.

Krzysztof Brejza, europoseł Koalicji Obywatelskiej, skierował wniosek do prezydenta Karola Nawrockiego z pytaniem o podjęte kroki, podkreślając, że wymazanie udziału polskich żołnierzy jest krzywdzące, a obowiązkiem głowy państwa jest obrona ich godności.

Kontekst polskiego zaangażowania

Polski Kontyngent Wojskowy brał udział w operacjach w Afganistanie w latach 2002–2021. Łącznie w ramach różnych rotacji służbę w tym regionie pełniło ponad 33 tys. polskich żołnierzy oraz pracowników wojska. Misja ISAF, w którą zaangażowało się ponad 40 państw, została zainicjowana w odpowiedzi na ataki terrorystyczne z 11 września 2001 roku.

W czasie całej misji afgańskiej zginęło 43 polskich żołnierzy oraz jeden pracownik cywilny wojska, co zamyka bilans jako łącznie 44 Polaków (w tym żołnierze i pracownik wojska/ratownik medyczny).

Minister spraw zagranicznych nawiązał w swoim wpisie do tragicznych wydarzeń z 21 grudnia 2011 roku. Wówczas polski patrol wjechał na ładunek wybuchowy w Ghazni. W wyniku wybuchu polegli żołnierze 20. Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej: Krystian Banach, Piotr Ciesielski, Łukasz Krawiec, Marcin Szczurowski i Marek Tomala.

Łączna liczba ofiar śmiertelnych wśród żołnierzy państw sojuszniczych w Afganistanie w okresie 2001–2021 wyniosła około 3,5 tysiąca. Straty amerykańskie szacuje się na 2,5 tysiąca osób, podczas gdy żołnierze z pozostałych krajów koalicji stanowili ponad 1100 ofiar.

Powtarzająca się retoryka z USA

Kwestia wkładu sojuszników w misje NATO była już wcześniej źródłem dyplomatycznych napięć. Na początku roku Donald Trump w wywiadzie dla Fox News przekonywał, że Stany Zjednoczone nie potrzebowały wsparcia wojskowego sojuszników i o nie nie zabiegały. Prezydent USA sugerował wówczas, że wojska krajów NATO, w tym Polski, przebywały w Afganistanie oraz na Bliskim Wschodzie, unikając bezpośredniej walki na pierwszej linii frontu.