Osobiste Konta Inwestycyjne od 2027 roku: Nowe zasady, limity i podatek od aktywów

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 13 sierpnia 2026 roku ustawę wprowadzającą Osobiste Konta Inwestycyjne. To dobrowolne rozwiązanie, które ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, stanowi element rządowego priorytetu dotyczącego rozwoju krajowego rynku kapitałowego. Kancelaria Prezydenta RP wskazała, że ustawa promuje budowanie zamożności rodzin dzięki atrakcyjnej kwocie wolnej od podatku oraz gwarancji braku opłat za prowadzenie konta.

Według szacunków zawartych w Ocenie Skutków Regulacji, wdrożenie OKI może przyciągnąć na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie około 25 mld zł do 2030 roku oraz 74 mld zł do 2040 roku. Biuro Maklerskie PKO szacuje, że w ciągu pierwszych trzech lat funkcjonowania z OKI może skorzystać 2,1 mln klientów, przy czym w samym 2027 roku konto może otworzyć 800 tys. osób. OKI będą prowadzone przez banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne.

Początkowo inwestorzy będą mogli założyć tylko jedno takie konto, jednak od początku 2028 roku przepisy pozwolą na posiadanie kilku rachunków OKI, przy zachowaniu niezmiennego łącznego limitu zwolnienia podatkowego.

Zasady zwolnienia z podatku Belki

Zgodnie z nowymi przepisami, aktywa inwestycyjne denominowane w złotych, takie jak akcje polskich spółek, prawa poboru, obligacje, listy zastawne czy jednostki funduszy inwestycyjnych, zostaną zwolnione z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych do łącznej kwoty 100 tys. zł. Osobny limit w wysokości 25 tys. zł przewidziano dla aktywów o charakterze oszczędnościowym, w tym środków na rachunkach bankowych, obligacji skarbowych oraz bonów skarbowych.

Warto podkreślić, że limit 25 tys. zł zawiera się w ogólnym limicie 100 tys. zł. W ramach OKI możliwe będzie inwestowanie w instrumenty finansowe takie jak ETF-y, natomiast na liście dopuszczalnych aktywów nie znalazły się kryptowaluty ani kontrakty typu CFD. W przypadku TFI wprowadzono niewielki wyjątek dla funduszy, których polityka inwestycyjna zakłada lokowanie co najmniej 70 proc. aktywów na GPW.

Od 2030 roku kwoty limitów będą podlegały corocznej waloryzacji o wskaźnik inflacji za pierwsze trzy kwartały roku poprzedniego, z zaokrągleniem w dół do pełnych 100 zł.

Nowy podatek od wartości aktywów

Przekroczenie ustalonych limitów 100 tys. zł dla inwestycji i 25 tys. zł dla oszczędności wiąże się z koniecznością płacenia nowego podatku od wartości aktywów. Podatek ten nie będzie przekraczał 1 proc. rocznie i będzie wyliczany na podstawie 19 proc. stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Według obecnych wyliczeń stawka ta wynosi 0,85 proc., przy czym minimalny wymiar daniny ustalono na 0,1 proc.

Eksperci wskazują, że nowa formuła podatkowa różni się od dotychczasowego podatku Belki, ponieważ danina będzie naliczana co roku niezależnie od tego, czy inwestycja przyniosła zysk, czy stratę. Podatnik będzie musiał samodzielnie wyliczyć i rozliczyć podatek od aktywów w terminie do 31 maja roku następującego po roku podatkowym.

Michał Żuławiński ze Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych podkreślał, że oszczędzający muszą przyswoić sobie naczelną zasadę tego podatku: to nowość w polskim systemie, którą trzeba będzie uiścić niezależnie od wyniku, jaki wypracują aktywa, a więc także w przypadku straty.

Tło historyczne i kontrowersje wokół opodatkowania

Podatek od zysków kapitałowych, znany jako podatek Belki, funkcjonuje w polskim systemie od 2002 roku, kiedy to został wprowadzony przez ówczesnego ministra finansów Marka Belkę. Stawka 19 proc. objęła odsetki od lokat, dywidendy oraz zyski ze sprzedaży papierów wartościowych. Przez lata danina ta była przedmiotem krytyki ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich, który argumentował, że zniechęca ona obywateli do oszczędności w obliczu inflacji.

Dla budżetu państwa podatek ten pozostaje istotnym źródłem dochodów, których wpływy w ostatnich latach oscylują wokół 9–10 mld zł rocznie. Prezydent Karol Nawrocki w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, że ustawa przyniesie pozytywne skutki zarówno dla obywateli zyskujących nowe narzędzie finansowe, jak i dla stabilności gospodarczej państwa.