Nie żyje król Norwegii Harald V. Nowym władcą został Haakon VIII

Król Norwegii Harald V zmarł w wieku 89 lat w piątek, 28 sierpnia 2026 roku o godzinie 6:35 w Szpitalu Uniwersyteckim w Oslo (Rikshospitalet). Informację o odejściu sędziwego władcy podał oficjalnie norweski dwór królewski. Monarcha był najstarszym panującym monarchą na świecie i cieszył się dużą popularnością jako symbol ciągłości państwowej.

Od 17 sierpnia król przebywał w placówce medycznej, gdzie był leczony z powodu niedokrwistości hemolitycznej. W minionym tygodniu jego stan zdrowia gwałtownie się pogorszył, gdy u monarchy wykryto bakterie we krwi i wdrożono terapię antybiotykową. Choć pierwotnie reagował na leczenie, ostatecznie jego stan stał się bardzo poważny. Z powodu sytuacji kryzysowej premier Norwegii Jonas Gahr Stoere odwołał wizytę w Niemczech, a biskupi Kościoła Norwegii zdecydowali o pilnym powrocie z Włoch.

Automatyczna sukcesja i nowy król Haakon VIII

Zgodnie z konstytucyjnymi zasadami norweskiej sukcesji, po śmierci Haralda V tron objął automatycznie jego 53-letni syn, dotychczasowy książę koronny Haakon. Nowy władca przyjął oficjalne imię Haakon VIII ku pamięci swojego pradziadka, który rządził w latach 1905–1957. W norweskiej tradycji nie przeprowadza się formalnej kościelnej koronacji.

Żona nowego króla, Mette-Marit, została królową, a ich 22-letnia córka Ingrid Alexandra objęła tytuł księżniczki następczyni tronu. Haakon VIII przez ostatnie lata wielokrotnie zastępował ojca jako regent w czasie jego chorób i pełnił tę funkcję bezpośrednio przed jego śmiercią. Nowy monarcha złoży przed parlamentem wiążącą przysięgę konstytucyjną, a do tego czasu dokument ten składany jest na piśmie.

Reagujące państwa i historyczne tło

Śmierć Haralda V przywołała wspomnienia sprzed 35 lat, gdy 17 stycznia 1991 roku zmarł jego ojciec, król Olaf V. Wówczas norweska telewizja publiczna NRK spóźniła się z przekazaniem wiadomości ze względu na zamknięty magazyn ubrań, przez co informację jako pierwsi podali Szwedzi. Harald V zapisał się w historii jako władca, który unowocześnił monarchię, zbliżył ją do obywateli oraz odgrywał kluczową rolę jednoczącą podczas kryzysów, takich jak zamachy terrorystyczne z 22 lipca 2011 roku.