Paulina Hennig-Kloska zapowiada rozszerzenie systemu kaucyjnego w Polsce

Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska poinformowała o planowanym podsumowaniu działania systemu kaucyjnego po pierwszym letnim sezonie jego funkcjonowania. Na przełomie września i października resort planuje spotkania z operatorami systemu, aby wyznaczyć kolejne cele operacyjne.

Minister podkreśliła, że jednym z priorytetów ma być poprawa logistyki, zaznaczając, że system musi być dostosowany do potrzeb ludzi. Jesienią Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza przedstawić propozycje nowych rozwiązań w tym zakresie.

Resort rozważa również rozszerzenie systemu o kolejne kategorie opakowań. Wśród propozycji wymieniane są m.in. jednorazowe opakowania szklane, w tym popularne butelki typu „małpki”.

Statystyki i założenia systemu

Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, od uruchomienia systemu w październiku 2025 roku do końca lipca 2026 roku zebrano łącznie 3,2 mld butelek i puszek objętych kaucją. Tylko w samym lipcu 2026 roku do systemu trafiło 900 mln opakowań.

Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 60 tys. punktów zbiórki, w tym 17,5 tys. automatów odbierających opakowania. System obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra, przy stawce 50 groszy za sztukę. Od 2026 roku w systemie znajdują się także szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra z kaucją 1 zł.

Celem wprowadzenia tych rozwiązań jest wypełnienie unijnych wymogów dotyczących selektywnej zbiórki odpadów, które zakładają osiągnięcie poziomu 77 proc. do 2028 roku oraz 90 proc. od 2029 roku.

Kontrowersje wokół funkcjonowania systemu

Przedstawiciele branży komunalnej wskazują, że obecny model systemu kaucyjnego może prowadzić do ograniczenia dostępności cennych surowców w samorządowych systemach gospodarki odpadami, co wpływa na spadek przychodów przedsiębiorstw komunalnych. Wskazuje się, że system przejmuje najbardziej wartościowe surowce, pozostawiając firmom odpady o niższej wartości rynkowej.

Służby komunalne, w tym MPO w Krakowie i Łodzi, zgłaszają spadki przychodów związane z mniejszą ilością butelek plastikowych trafiających do sortowni. Przykładowo, w Łodzi odnotowano spadek liczby plastikowych butelek o 40 proc. oraz miesięczny spadek przychodów o ponad 100 tys. zł.

Krytycznie o obecnym kształcie systemu wypowiada się europoseł Prawa i Sprawiedliwości Jacek Ozdoba, który zarzuca rządzącym narzucenie przymusowych rozwiązań i wypaczenie idei lokalnych systemów kaucyjnych funkcjonujących wcześniej na rynku.