Najnowsze dane ZUS o L4: Spadek liczby zwolnień lekarskich, ale rośnie udział zaburzeń psychicznych i urazów

W pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zwolnień lekarskich, obejmujących łącznie 147,7 mln dni niezdolności do pracy. W porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, kiedy liczba wystawionych zwolnień wynosiła 14,5 mln, a liczba dni absencji 148,1 mln, oznacza to spadek liczby zaświadczeń o 2,7 proc. Liczba dni nieobecności zmniejszyła się natomiast jedynie o 0,3 proc. Przeciętne zwolnienie w pierwszym półroczu 2026 r. trwało 10,81 dnia.

Średnia liczba dni nieobecności przypadająca na jedną osobę korzystającą z L4 wyniosła natomiast 24,98 dnia. W przypadku kobiet wskaźnik ten wyniósł 25,70 dnia, a w przypadku mężczyzn 24,11 dnia. Ponad połowę wszystkich zaświadczeń, dokładnie 56,3 proc., otrzymały kobiety. Największy udział w liczbie dni absencji miały osoby w wieku od 30 do 39 lat, które odpowiadały za 25,7 proc. wszystkich dni niezdolności do pracy.

Wśród kobiet udział tej grupy wyniósł 29,9 proc., a wśród mężczyzn 20,2 proc., podczas gdy dla męskiej części populacji najwięcej dni nieobecności przypadło na wiek od 40 do 49 lat z wynikiem 25,6 proc. Największą część zwolnień stanowiły te wystawione z powodu choroby danego ubezpieczonego, których w pierwszym półroczu 2026 r. było 11,4 mln.

Obejmowały one 123,1 mln dni absencji chorobowej, co w zestawieniu z tym samym okresem w 2025 r. oznacza spadek liczby zaświadczeń o 2,5 proc. i wzrost liczby dni nieobecności o 0,6 proc. Lekarze z Warmii i Mazur wystawili w pierwszym półroczu 2026 roku około 795 tys. zwolnień lekarskich, obejmujących prawie 9,3 mln dni nieobecności w pracy.

Najczęstsze powody zwolnień lekarskich

W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 r. o 1,5 punktu procentowego zwiększył się udział absencji związanej z urazami i zatruciami. O 1,4 punktu procentowego wzrósł również udział dni niezdolności do pracy związanych z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. Jednocześnie o 3,2 punktu procentowego zmniejszył się udział absencji spowodowanej chorobami układu oddechowego. Najwięcej dni niezdolności do pracy w pierwszym półroczu 2026 r. przypadło na konkretne grupy schorzeń.

Największą liczbę dni absencji chorobowej powodowały choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej z wynikiem 21,6 mln dni, co stanowiło 17,5 proc. ogółu. Na dalszych miejscach znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania z 18,2 mln dni (14,8 proc.), urazy, zatrucia i skutki działania czynników zewnętrznych z 17,2 mln dni (14 proc.), choroby układu oddechowego z 16,1 mln dni (13,1 proc.) oraz ciąża, poród i połóg z 15,6 mln dni (12,7 proc.).

Najwięcej zwolnień lekarze wystawiali tradycyjnie na okres od 1 do 5 dni, a takie zaświadczenia stanowiły 44,5 proc. wszystkich zwolnień. Wzrosły udziały zwolnień trwających od 11 do 30 dni, które zwiększyły się z 27,9 proc. w pierwszym półroczu 2025 r. do 29,3 proc. w 2026 r. Zwiększył się również odsetek zwolnień jednodniowych z 7,8 do 8,8 proc.

Statystyki absencji w czerwcu

W samym czerwcu lekarze wystawili ponad 2 mln zwolnień, obejmujących łącznie 22,7 mln dni nieobecności.

ZUS odnotował w tym miesiącu między innymi 98,9 tys. zwolnień z powodu ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych oraz 62,7 tys. z powodu przeziębienia.

Zwolnień związanych z grypą było 0,9 tys., natomiast z COVID-19 odnotowano 0,3 tys. zaświadczeń.

W porównaniu z czerwcem 2025 r. liczba zwolnień związanych z grypą spadła o 32,6 proc., a liczba zwolnień związanych z COVID-19 zmniejszyła się aż o 91,8 proc.

Zwolnienia na opiekę nad dziećmi i członkami rodziny

W pierwszym półroczu 2026 r. wystawiono 1,48 mln zwolnień z tytułu opieki nad dzieckiem, które obejmowały 5,34 mln dni absencji.

W porównaniu z poprzednim rokiem liczba takich zaświadczeń spadła o 6,2 proc., a liczba dni nieobecności zmniejszyła się o 9,7 proc.

Odwrotna tendencja dotyczyła opieki nad innym członkiem rodziny.

Liczba zwolnień w tym segmencie wzrosła o 12,7 proc., osiągając 283 tys., a liczba dni absencji zwiększyła się o 9 proc., docierając do poziomu 1,32 mln.