Nagroda Nobla z ekonomii 2026. Laureatami Robert E. Hall i Michael Woodford

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła w Sztokholmie, że laureatami nagrody w dziedzinie nauk ekonomicznych za 2026 rok zostali Robert E. Hall ze Stanford University oraz Michael Woodford z Columbia University. Naukowcy podzielą się nagrodą po połowie, a Woodford przyznał w rozmowie telefonicznej, że wyróżnienie to było dla niego zaskoczeniem.

Komitet docenił badaczy za wykazanie, w jaki sposób można na nowo skonstruować modele ekonomiczne w celu ożywienia polityki stabilizacyjnej. Zamiast opierać modele na statystycznych zależnościach między zmiennymi makroekonomicznymi, takimi jak inflacja, produkcja i konsumpcja, laureaci oparli je na podstawach mikroekonomicznych.

Sekretarz generalna Akademii, Ellen Moons, wskazała podczas ogłaszania werdyktu, że dzięki modelom autorstwa laureatów dobrze dobrane środki polityki fiskalnej i pieniężnej mogą skutecznie łagodzić wahania gospodarcze w górę i w dół.

John Hassler, przewodniczący Komitetu ds. Nagrody w Dziedzinie Nauk Ekonomicznych, podkreślił, że prace laureatów dostarczyły teoretycznych podstaw dla modeli, z których obecnie korzystają instytucje finansowe i rządy na całym świecie, czyniąc je lepiej przygotowanymi na kryzysy energetyczne czy zmiany w konsumpcji.

Przełom w teorii polityki stabilizacyjnej

Przez dekady rządy opierały się na keynesowskich receptach interwencji w gospodarkę poprzez zmiany podatków i wydatków. Timo Boppart z komitetu noblowskiego zauważył, że choć podejście to działało w przeszłości, to doświadczenia lat 70. i zjawisko stagflacji ukazały ograniczenia dotychczasowych uproszczonych modeli. Badania Halla i Woodforda doprowadziły do zmiany paradygmatu w teorii polityki stabilizacyjnej, uwzględniając realne mechanizmy podejmowania decyzji przez podmioty rynkowe.

Historia i finansowanie wyróżnienia ekonomicznego

Oficjalna nazwa wyróżnienia to Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Jest ona tradycyjnie ogłaszana w poniedziałek po ogłoszeniu pozostałych nagród Nobla i stanowi jedyną dziedzinę nieuwzględnioną w testamencie Alfreda Nobla z 1893 roku, choć jest wręczana w tym samym terminie, czyli 10 grudnia.

Nagroda została ufundowana w 1968 roku przez Bank Szwecji z okazji 300-lecia istnienia instytucji, a po raz pierwszy wręczono ją w 1969 roku. Wartość nagrody w 2026 roku wynosi 12 milionów koron szwedzkich, co w przeliczeniu odpowiada ponad jednemu milionowi euro.