Wojna. Dzień 1655. Wysłannicy Trumpa w Kijowie i Moskwie w poszukiwaniu pokoju

Specjalni wysłannicy Donalda Trumpa, Jared Kushner oraz Steve Witkoff, zakończyli intensywne rozmowy pokojowe, które obejmowały wizyty w Moskwie oraz Kijowie. W sobotę delegacja spotkała się w Rosji z Władimirem Putinem na trwających ponad trzy godziny rozmowach na Kremlu, a w niedzielę udała się do stolicy Ukrainy na spotkanie z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim.

Po zakończeniu sobotnich rozmów doradca rosyjskiego prezydenta Jurij Uszakow określił je jako konstruktywne, szczere i użyteczne, choć nie ogłoszono żadnego konkretnego porozumienia ani przełomu. Spotkanie w Moskwie było kolejnym etapem zaangażowania amerykańskich negocjatorów, którzy od 2025 roku prowadzą rozmowy o pokoju, podczas gdy dla Witkoffa i Kushnera była to zarazem pierwsza oficjalna wizyta w Kijowie w ramach obecnej misji.

Do Kijowa amerykańscy dyplomaci dotarli pociągiem z Rzeszowa, co było konieczne po tym, jak rosyjskie ataki uniemożliwiły im przylot samolotem.

Próby zawieszenia broni przed zimą

Administracja Donalda Trumpa stawia sobie za cel wypracowanie warunków do zakończenia wojny przed nadejściem zimowych mrozów, choć Jared Kushner otwarcie przyznał, że jest to zadanie niezwykle złożone i nie ma stuprocentowej pewności co do powodzenia tych działań. Podkreślił jednak, że podjęte kroki są bardzo ważne i mają na celu stworzenie długotrwałego pokoju oraz zaprzestanie wrogości między stronami konfliktu, dodając, że zarówno Rosja, jak i Ukraina muszą pójść na pewne kompromisy.

Steve Witkoff po rozmowach wskazywał na ostrożny optymizm i stwierdził, że w Moskwie usłyszano nowe pomysły oraz poczyniono duży postęp, relacjonując przebieg spotkań agencji Reutera. Na poniedziałek zaplanowano bezpośrednie rozmowy telefoniczne Donalda Trumpa najpierw z Władimirem Putinem, a następnie z Wołodymyrem Zełenskim, co ma nastąpić po przekazaniu amerykańskiemu przywódcy raportu przez wysłanników.

Stanowisko Kijowa i cele misji

Prezydent Wołodymyr Zełenski, w wywiadzie dla portalu Axios, podkreślił, że głównym celem amerykańskich negocjatorów jest wskrzeszenie procesu pokojowego oraz podjęcie kroków, które uczyniłyby nadchodzącą zimę inną od poprzednich. Omówiono kwestie wsparcia energetycznego, w tym dostaw gazu ziemnego, a także pakietów pomocowych obejmujących rakiety dla systemów obrony powietrznej.

Zełenski wyraził sceptycyzm co do dobrej woli Moskwy, twierdząc, że Putin chce wykorzystać zimę do zmuszenia Ukrainy do ustępstw. Podkreślił jednak, że Stany Zjednoczone mogą wywrzeć presję na Kreml, gdyż Putin nie chce antagonizować Donalda Trumpa, zwłaszcza przed listopadowymi wyborami parlamentarnymi w USA.

Bloomberg, powołując się na własne źródła, podał, że Władimir Putin pozostaje zdeterminowany, by przejąć kontrolę nad całym ukraińskim obwodem donieckim w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, a przed przyjazdem delegacji USA rosyjskie oczekiwania wobec tej misji określano jako skrajnie niskie. Warto zaznaczyć, że jeden z ukraińskich urzędników przekazał portalowi Kyiv Independent opinię, iż wizyta wysłanników była dla Kremla sygnałem do zakończenia działań w zamian za zniesienie sankcji i przeniesienie aktywów.

Kwestie terytorialne i polityczne

Ukraiński przywódca stanowczo podkreślił, że dąży do wznowienia trójstronnych rozmów z udziałem USA, Ukrainy i Rosji, przypominając, że ostatnia runda takich negocjacji odbyła się w lutym. Rosja domaga się, aby Ukraina zrezygnowała z aspiracji do NATO oraz uznała rosyjskie roszczenia terytorialne w obwodzie donieckim, ługańskim, zaporoskim i chersońskim, a także żąda wycofania się Ukrainy z kontrolowanych przez nią części Donbasu.

Ukraińskie władze zorganizowały również kolejne rundy rozmów, w których obok USA i Ukrainy uczestniczyli przedstawiciele Francji, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii, a Zełenski zaznaczył gotowość Kijowa do konstruktywnego dialogu pomimo trudnej postawy Rosji.

Trudne pytania i kulisy powrotu dyplomatów

Podczas niedzielnej konferencji prasowej w Kijowie ukraiński dziennikarz Dmytro Gordon skonfrontował amerykańskich wysłanników, pytając, czy Władimir Putin ich nie zwodzi oraz czy nie uważają zasiadania przy jednym stole z rosyjskim prezydentem za obrzydliwe. Podczas spotkania w Kijowie doszło również do symbolicznego gestu – ukraiński negacjator Dawyd Arachamija przekazał delegacji USA koszulki z napisem „reżim kijowski”.

Wśród obserwatorów pojawiły się informacje, że wysłannicy przywieźli do Kijowa propozycje będące jedynie zaktualizowanymi wersjami projektów z marca bieżącego roku, z kolei portal Axios podał, że w Moskwie delegacja mogła omawiać kwestie sankcji, na co wskazywać ma obecność w jej składzie starszego doradcy Departamentu Skarbu USA. Z uwagi na zagrożenie ze strony rosyjskich dronów i pocisków oraz wcześniejsze uderzenia na lotniska w Kijowie i Boryspolu, dyplomaci musieli opuścić Ukrainę pociągiem udostępnionym przez ukraińskiego przewoźnika Ukrzaliznycia.

Przewoźnik poinformował na swoim Telegramie o szczegółach transportu, w tym o przygotowaniu specjalnego menu kuchni krymskotatarskiej obejmującego szaszłyk i chleb ötmek, a także żegnał ich życzeniami szybkich powrotów na spokojne weekendy.

Wstrzymanie ataków i stanowisko Kremla

W czasie wizyty wysłanników Donalda Trumpa Rosja wstrzymała ataki na Kijów na okres trzech dni, co Władimir Putin powiązał z zapewnieniem bezpieczeństwa procesowi negocjacyjnemu i pośrednikom. Wołodymyr Zełenski zadeklarował, że jeśli strona rosyjska dotrzyma tego zobowiązania, Ukraina nie będzie w tym czasie atakować Moskwy, choć nie ogłoszono szerszego zawieszenia broni na całej linii frontu.

W niedzielę wieczorem amerykańscy negocjatorzy opuścili ukraińską stolicę, korzystając z pociągu udostępnionego przez ukraińskiego przewoźnika Ukrzaliznycia, a ich samolot zatrzymał się następnie na lotnisku w Rzeszowie. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył, że Moskwa nie wyklucza wznowienia rozmów trójstronnych, choć jest jeszcze za wcześnie na konkretne daty, a Kreml wysoko ocenia wysiłki amerykańskich negocjatorów i jest wdzięczny prezydentowi Trumpowi.

Tło dyplomatyczne i opinie ekspertów

Zbigniew Parafianowicz w programie Gość Wydarzeń stacji Polsat News analizował uwarunkowania negocjacji, przypominając wcześniejsze propozycje z sierpnia 2025 roku ze szczytu na Alasce, obejmujące częściowe zdjęcie sankcji z Rosji, odkupienie udziałów w Nord Stream oraz oddanie Rosji całego Donbasu. Zdaniem publicysty cel strategiczny Kremla pozostaje niezmieniony, a ewentualna pauza w działaniach wojennych mogłaby nastąpić w zamian za bezwarunkowe przejęcie Donbasu, choć w ocenie eksperta Zachód nie przedstawia Kijowi realnej kontroferty.

Parafianowicz argumentował również, że faktyczną gwarancją bezpieczeństwa dla Ukrainy pozostaje utrzymanie wielotysięcznej, dobrze wyposażonej armii oraz wola samego państwa do przetrwania, a nie bezpośrednia interwencja armii zachodnich.