Przebieg incydentów na Morzu Czarnym
Rumuńskie siły powietrzne zneutralizowały na Morzu Czarnym bezzałogowiec, który zbliżył się do infrastruktury projektu gazowego Neptun Deep. Maszyna była wypełniona materiałami wybuchowymi. Do jej zniszczenia użyto myśliwca wielozadaniowego F-16. Minister obrony Rumunii przekazał w czwartek, że dron morski został wykryty w pobliżu platformy wydobywczej gazu ziemnego. Bezzałogowiec dryfował w odległości zaledwie kilkuset metrów od instalacji. Minister obrony w Bukareszcie podkreślił, że dron nie pochodził z Ukrainy.
Bezzałogowiec został wykryty w czwartek rano, gdy dryfował w pobliżu platformy. Strona ukraińska potwierdziła, iż obiekt nie pochodził z Ukrainy. Do incydentu doszło w czwartek w wyłącznej strefie ekonomicznej Rumunii, w pobliżu platformy Neptun Alpha, na wschód od Konstancy.
Reakcja władz i akcja bojowa
Decyzję o zniszczeniu obiektu podjęto ze względu na bezpośrednie zagrożenie dla pracowników i infrastruktury krytycznej. W rejonie instalacji przebywać miało kilkaset osób. Dron został zneutralizowany przez rumuński myśliwiec F-16, który użył działka pokładowego. Na miejsce skierowano także zespół saperów, którego zadaniem jest potwierdzenie, że zagrożenie zostało całkowicie usunięte. Jak podano, dron został trafiony z pokładowego działa samolotu F-16, jednak nie został całkowicie zniszczony.
Żołnierze z oddziału EOD znajdujący się na pokładzie statku unieszkodliwili drona w bezpieczny sposób. Obiekt zawierał materiały wybuchowe. Zdjęcie drona morskiego opublikował w mediach społecznościowych prezydent Rumunii Nicușor Dan. Polityk napisał, że z całą stanowczością potępia eskalację nieodpowiedzialnych incydentów ze strony Federacji Rosyjskiej.
Reakcja unijna i strategiczne znaczenie projektu
Na incydent zareagowała również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, ostrzegając przed nasileniem zagrożeń wobec państw członkowskich i stwierdza, że Europa musi być gotowa do reagowania.
Projekt Neptun Deep ma szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa gazowego nie tylko Rumunii, ale również dla całej Unii. Inwestycja o wartości 4 mld euro pozwoli Rumunii umocnić się na pozycji największego producenta gazu w UE. Kraj ten w 2024 r. zepchnął z pierwszego miejsca dotychczasowego lidera w tej kategorii, Holandię. Rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji złóż czarnomorskich zaplanowano już na 2027 r.
Szerszy kontekst i wcześniejsze naruszenia
W ubiegłym tygodniu w rumuńskiej wyłącznej strefie ekonomicznej na Morzu Czarnym zestrzelono dwa rosyjskie drony typu Gerbera. One również znajdowały się w pobliżu instalacji związanych z projektem Neptun Deep. Wojsko zidentyfikowało dwa bezzałogowe statki typu Gerbera, które mogły przenosić ładunki wybuchowe, a także skrzydło drona. Oba UAV zostały zneutralizowane poprzez kontrolowane detonacje przeprowadzone przez nurków.
Fragment drona, który nie stanowił zagrożenia pirotechnicznego, został odzyskany i zabrany na pokład statku w celu dalszych badań. Rumunia od miesięcy informuje o naruszeniach swojej przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych. Incydenty wiążą się przede wszystkim z rosyjskimi atakami na ukraińskie porty nad Morzem Czarnym.
Do kolejnego incydentu doszło w nocy ze środy na czwartek, kiedy podczas zmasowanego ataku Rosji na Ukrainę dron wleciał w rumuńską przestrzeń powietrzną i rozbił się w niezamieszkanej części okręgu Tulcza.