Rosja potajemnie pomagała Iranowi w opracowywaniu naddźwiękowych pocisków manewrujących w ramach programu C430L

Rosja od 2023 roku realizowała tajny program o kryptonimie C430L, mający na celu wsparcie Iranu w pracach nad naddźwiękowymi pociskami manewrującymi. Działania te, ujawnione przez Financial Times, opierają się na wyciekłej korespondencji, danych o podróżach specjalistów oraz analizie patentów wojskowych. Program był kontynuowany również po wybuchu konfliktu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Izraelem a Iranem, a współpraca ta miała się zintensyfikować.

Projekt był koordynowany przez państwowego eksportera uzbrojenia Rosoboroneksport we współpracy z NPO Maszynostrojenija, przedsiębiorstwem objętym wieloletnimi sankcjami. Oficjalne podpisanie umowy z irańskim ministerstwem obrony miało miejsce w listopadzie 2023 roku, lecz z dokumentów wynika, że rosyjscy eksperci pojawiali się w Iranie znacznie wcześniej.

W działania zaangażowani byli wysokiej klasy specjaliści, w tym konstruktorzy morskich systemów rakietowych Ołeksandr Dergaczow oraz specjalista od silników strumieniowych Ołeksandr Czebakow.

Kluczowa rola technologii napędowej i silników strumieniowych

Podstawowym celem programu C430L była pomoc Iranowi w opracowaniu silnika strumieniowego typu ramjet. Zastosowanie takiej jednostki napędowej pozwala pociskowi na utrzymywanie prędkości wielokrotnie przekraczającej prędkość dźwięku na stosunkowo niskiej wysokości lotu, co znacząco utrudnia jego wykrycie oraz przechwycenie przez systemy obrony powietrznej.

Zdaniem eksperta Fabiana Hinza z Conflict Armament Research, przekazanie tej technologii stanowi transfer niezwykle wrażliwej wiedzy wojskowej, o którą Iran zabiegał od dziesięcioleci. Technologie te są przeznaczone zarówno dla pocisków przeciwokrętowych, jak i pocisków do rażenia celów naziemnych. Jak zaznaczył Fabian Hinz, przeprowadzenie operacji o tak wysokim poziomie skomplikowania wymagało politycznej zgody na najwyższym szczeblu władz w Rosji.

Program zakładał również przeprowadzenie szeroko zakrojonych konsultacji technicznych, w których w kwietniu ubiegłego roku miało wziąć udział około 20 rosyjskich specjalistów.

Stan zaawansowania projektu i reakcje międzynarodowe

Według ustaleń Financial Times, Iran przeprowadził już testy w locie silnika strumieniowego, jednak na ten moment nie ma dowodów potwierdzających, że pocisk powstały przy wsparciu Rosji został w pełni przyjęty do uzbrojenia. Rosyjsko-irańska współpraca ma charakter dwustronny, gdyż Teheran dostarczał Moskwie drony szturmowe Shahed oraz pomagał w ich produkcji na terenie Rosji. Z dokumentacji wynika, że prace w ramach C430L kontynuowane są także w 2026 roku, a rosyjska strona przygotowuje raporty techniczne.

W czerwcu 2024 roku Władimir Putin ostrzegł, iż w odpowiedzi na ataki zachodnią bronią na terytorium Rosji, Moskwa może dostarczać analogiczne uzbrojenie do różnych regionów świata, aby razić cele krajów wspierających te działania. Doniesienia dotyczące tajnej współpracy skomentował szef polskiego MSZ Radosław Sikorski, który w serwisie X napisał, że Putin nie szanuje Trumpa.