Rosja potajemnie wspiera Iran w rozwijaniu naddźwiękowych pocisków

Jak podaje Financial Times, Rosja od 2023 roku pomaga Iranowi w rozwijaniu zaawansowanych technologicznie naddźwiękowych pocisków manewrujących. Działania te prowadzone są w ramach tajnego programu o kryptonimie C430L, który – jak wynika z ujawnionych dokumentów – był kontynuowany również po wybuchu wojny pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Izraelem a Iranem.

Program C430L jest realizowany przez Rosoboroneksport oraz NPO Maszynostrojenija. Głównym celem programu jest opracowanie silnika strumieniowego (ramjet), który pozwoliłby pociskom na utrzymanie lotu z prędkościami wielokrotnie wyższymi od prędkości dźwięku. Taka technologia znacząco utrudnia wykrycie i przechwycenie rakiet przez systemy obrony powietrznej.

Zaangażowanie rosyjskich ekspertów

Do udziału w programie Moskwa wydelegowała czołowych specjalistów w dziedzinie technologii rakietowych. Wśród ekspertów mających pojawiać się w Iranie wymienia się Ołeksandra Dergaczowa, specjalistę od morskich systemów rakietowych, oraz Ołeksandra Czebakowa, eksperta od naddźwiękowych silników strumieniowych.

W kwietniu 2025 roku Rosoboroneksport miał zaproponować Teheranowi serię konsultacji technicznych z udziałem około 20 specjalistów. Fabian Hinz, starszy analityk Conflict Armament Research, ocenił, że transfer tak wrażliwej technologii, o którą Iran zabiegał od dekad, byłby niemożliwy bez politycznej zgody na najwyższym szczeblu w Rosji.

Stan zaawansowania prac

Iran przeprowadził testy w locie silnika strumieniowego, ale nie ma dowodów na wdrożenie finalnego pocisku. Mimo trwających prac nad kolejnymi etapami projektu, przedstawiciele obu stron kontynuują wymianę dokumentacji technicznej i raportów.

W kwestii tej współpracy należy odnotować, że wymiana technologii jest dwustronna: Teheran w zamian dostarczał Rosji drony szturmowe Shahed i wspomagał ich produkcję na terytorium Federacji Rosyjskiej.

Kontekst międzynarodowy

Doniesienia o transferze technologii rakietowej pojawiają się w obliczu szerszych informacji o zaangażowaniu Rosji w konflikt na Bliskim Wschodzie. W czerwcu 2024 roku Władimir Putin ostrzegał, że w odpowiedzi na ataki na rosyjskie terytorium przy użyciu zachodniej broni, Moskwa będzie wspierać przeciwników tych krajów.

Administracja prezydenta Donalda Trumpa bagatelizuje doniesienia o rosyjskim wsparciu dla Iranu. Jednocześnie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski skrytykował przedstawicieli amerykańskiej administracji, twierdząc, że negocjatorzy tacy jak Steve Witkoff i Jared Kushner zbyt ufają Władimirowi Putinowi, co może wpływać na postrzeganie przez nich zagrożeń ze strony Kremla.