Księżyc w koniunkcji z Plejadami 30 września: jak obserwować zjawisko

Już 30 września na nocnym niebie dojdzie do fascynującego zjawiska, podczas którego Księżyc znajdzie się na tle słynnej gromady gwiazd zwanej Plejadami. Astronomowie wskazują, że obserwacje będzie można rozpocząć około godziny 19:30, a zjawisko pozostanie widoczne przez całą noc. Ze względu na fakt, iż tarcza Księżyca będzie oświetlona w 79 procentach, co wynika z fazy kilka dni po pełni, jego blask może być znaczący.

Eksperci zalecają użycie lornetki, aby najlepiej uchwycić widok Księżyca w sąsiedztwie gromady. Najlepszy efekt wizualny można uzyskać, ustawiając pole widzenia przyrządu tak, aby w jednym kadrze znalazły się zarówno Plejady, jak i tylko fragment tarczy Srebrnego Globu. Szczegółowe zestawienia zjawisk astronomicznych na dany rok można znaleźć w wydanym przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne Almanachu Astronomicznym na rok 2026.

Czym są Plejady?

Plejady to otwarta gromada gwiazd, w której skład wchodzi kilkaset obiektów. Wiek gwiazd z gromady Plejad szacuje się na około 100 milionów lat, a odległość, jaka dzieli je od Ziemi, wynosi mniej więcej 450 lat świetlnych. Choć gołym okiem można dostrzec jedynie kilka najjaśniejszych gwiazd, lornetka pozwala na obserwację kilkudziesięciu z nich.

Ze względu na charakterystyczny układ gwiazd, Plejady bywają błędnie utożsamiane z Małym Wozem. Astronomowie podkreślają jednak, że asteryzm Małego Wozu znajduje się w zupełnie innej części nieba i zajmuje znacząco większy obszar niż Plejady.

Historia i tradycja w nazewnictwie

Nazwa gromady wywodzi się z mitologii greckiej, w której Plejady przedstawiano jako córki Atlasa. Istnieje kilka wersji mitu wyjaśniających ich obecność na niebie, w tym opowieści o żalu po śmierci sióstr Hiad lub brata Hyasa, a także motyw ucieczki przed Orionem, w którego sąsiedztwie gromada faktycznie się znajduje.

W polskiej tradycji ludowej i mitologii słowiańskiej gwiazdy te funkcjonowały pod wieloma nazwami. Określano je jako Dzieci Wołosa lub Wołosażory, nawiązując do boga bogactwa i magii, Wołosa (Welesa). Inne, ludowe określenia to Baby, Kurki, Kokoszki lub Sito, przy czym ostatnia nazwa wynikała z wyglądu gromady przypominającego otwory w naczyniu do przesiewania mąki.