Komisja Wenecka w sprawie sędziów TK: Prezydent nie powinien wstrzymywać ślubowań

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, wydała we wtorek krytyczną opinię dotyczącą działań prezydenta Karola Nawrockiego w procedurze obejmowania urzędu przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W dokumencie podkreślono, że głowa państwa nie powinna mieć możliwości ani odmowy przyjęcia ślubowania od prawidłowo wybranego sędziego, ani dowolnego opóźniania tej czynności.

Komisja zasugerowała, że w sytuacjach, gdy prezydent odmawia udziału w ceremonii lub zwleka z jej przeprowadzeniem, powinno zostać dopuszczone alternatywne rozwiązanie. Pozwoliłoby to sędziom na dopełnienie aktu ślubowania bez fizycznej obecności prezydenta, pod warunkiem zachowania istotnych elementów procedury, takich jak odpowiednie udokumentowanie aktu i przekazanie go głowie państwa.

Stanowisko Pałacu Prezydenckiego

Odnosząc się do opinii organu doradczego Rady Europy, rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz stwierdził, że nie posiada ona żadnej mocy prawnej. Przedstawiciel prezydenta zaznaczył, że wyłączne źródła prawa w Polsce stanowią konstytucja oraz ustawy, które wyznaczają zakres kompetencji prezydenta jako strażnika konstytucji.

Rzecznik podkreślił, że stanowisko Komisji nie wpływa na trwający spór kompetencyjny dotyczący czworga sędziów wybranych w marcu, w sprawie których złożono wniosek do TK na podstawie art. 189 konstytucji. Do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał, prezydent nie podejmie żadnych działań.

Odnosząc się do sędziów, którzy złożyli ślubowanie w Sali Kolumnowej, rzecznik wskazał, że sami wykluczyli się oni z grona sędziów, biorąc udział w wydarzeniu zorganizowanym przez marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. W przypadku wybranego we wrześniu Macieja Berka, kancelaria oczekuje na przedłożenie dokumentów potwierdzających wymagany 10-letni staż pracy jako radca prawny.

Tło sporu o sędziów TK

Spór rozpoczął się po wyborze sześciorga sędziów przez Sejm 13 marca 2026 roku. Prezydent Karol Nawrocki odebrał ślubowanie od Magdaleny Bentkowskiej i Dariusza Szostka, jednak kwestionował prawidłowość procedury wyboru pozostałej czwórki.

Pozostali kandydaci złożyli ślubowanie w Sejmie, deklarując, że czynią to wobec prezydenta, jednak prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania. Czworo sędziów wybranych w marcu złożyło ślubowanie w Sali Kolumnowej Sejmu.

Obecnie na zaprzysiężenie czeka łącznie pięć osób wybranych w tej kadencji. Oprócz wspomnianej czwórki z marca, dotyczy to wybranego we wrześniu Macieja Berka. W czerwcu Sejm wybrał również Sławomira Patyrę, który złożył ślubowanie w lipcu po zaproszeniu przez prezydenta.