Komisja Europejska przedstawia projekt EU Kids Act: zakaz social mediów dla dzieci

Komisja Europejska zaprezentowała projekt ustawy EU Kids Act, mający na celu ochronę dzieci przed szkodliwym wpływem platform cyfrowych. Zgodnie z założeniami, dzieci poniżej 13. roku życia zostaną całkowicie wykluczone z korzystania z serwisów społecznościowych. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen argumentowała, że obecne mechanizmy platform są projektowane tak, by w sposób uzależniający przyciągać uwagę młodych ludzi, którzy spędzają przed ekranami średnio od czterech do sześciu godzin dziennie.

Nowe regulacje wprowadzają trzystopniowy system dostępu do usług cyfrowych. Osoby w wieku 13–15 lat będą mogły korzystać jedynie z tzw. minikont, które muszą być zakładane i nadzorowane przez rodzica lub opiekuna. Takie profile będą miały ograniczoną liczbę kontaktów, wyłączone algorytmy rekomendacyjne oraz narzucony limit czasowy do jednej godziny dziennie. Z kolei dla użytkowników w wieku 15–18 lat platformy będą miały obowiązek zapewnienia bezpieczniejszego środowiska, opartego na zasadzie „safe by design”.

Zakazane mechanizmy i standardy bezpieczeństwa

Przepisy EU Kids Act obejmują nie tylko media społecznościowe, ale także serwisy wideo, gry online oraz chatboty oparte na sztucznej inteligencji. W usługach tych zakazane będzie stosowanie mechanizmów uzależniających, takich jak nieskończone przewijanie czy powiadomienia wysyłane w godzinach snu. Profilom osób nieletnich mają towarzyszyć domyślnie włączone ustawienia prywatności, wyłączona geolokalizacja oraz zablokowany dostęp do kamery i mikrofonu.

Szczególne restrykcje dotkną chatbotów i towarzyszy AI, którym zabroniono imitowania relacji międzyludzkich w sposób prowadzący do emocjonalnego uzależnienia dziecka. Dostawcy usług będą musieli weryfikować wiek użytkowników za pomocą narzędzi chroniących prywatność, nie uzyskując wglądu w dokumenty tożsamości czy dane biometryczne. Naruszenie tych zasad może skutkować wszczęciem przez Komisję Europejską przyspieszonego postępowania kontrolnego, które ma trwać nie dłużej niż 90 dni.

Stanowisko Polski i kontekst międzynarodowy

Polski rząd pozytywnie ocenia kierunek zmian, jednak postuluje możliwość wprowadzenia wyższego progu wiekowego. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski poinformował, że Warszawa chce utrzymać własną granicę 15 lat dla pełnego dostępu do mediów społecznościowych. Polska planuje prowadzić prace legislacyjne równolegle z procesem unijnym, dążąc do wykorzystania w procesie weryfikacji wieku europejskiego systemu tożsamości cyfrowej oraz własnych rozwiązań, takich jak e-Obywatel.

Dotychczas żadne państwo członkowskie UE nie wdrożyło skutecznych ograniczeń wiekowych w tym obszarze. Próby wprowadzenia takich rozwiązań we Francji zostały zablokowane przez tamtejszą Radę Konstytucyjną jako naruszające wolność wypowiedzi. Z kolei Australia jako pierwszy kraj na świecie wprowadziła w 2025 roku zakaz korzystania z social mediów dla osób poniżej 16. roku życia, co wywołało dyskusję o skuteczności takich przepisów w praktyce.